İspanya'nın Akdeniz kıyısındaki özerk bölgelerinden València (Valensiya), tarihi bir anma ve kültürel direnişin sembolü haline gelen 25 Nisan yürüyüşüne ev sahipliği yaptı. Her yıl geleneksel olarak düzenlenen bu anma etkinliğinde, binlerce kişi València sokaklarını doldurarak, 1707 yılında yaşanan Almansa Savaşı'nda Avusturya Arşidükü Karl'ın birliklerinin İspanya Kralı V. Felipe'nin ordusuna yenilmesini ve Valensiya'nın özerkliğini kaybetmesini andı. Acció Cultural del País Valencià (ACPV) tarafından organize edilen gösteri, "Davant les agressions, som la força del país" (Saldırılar Karşısında, Ülkenin Gücüyüz) sloganıyla Valensiya kimliğinin ve dilinin korunmasına yönelik güçlü bir çağrı niteliğindeydi.
Bu yılki yürüyüşe, Valensiya dilini ve kültürünü teşvik eden bir bayrak yarışı olan Correllengua Agermanat'ın València'ya ulaşması ayrı bir şenlik havası kattı. Kent merkezinde toplanan kalabalık, renkli pankartlar, Valensiya bayrakları ve kültürel sembollerle donatılmıştı. Yürüyüş boyunca Valensiya dilinde şarkılar söylenip sloganlar atılırken, katılımcılar, bölgesel kimliklerine yönelik baskılara karşı birlik ve beraberlik mesajları verdi. Bu etkinlik, sadece geçmişi anmakla kalmayıp, günümüzde de devam eden kültürel ve dilsel hak mücadelelerinin bir ifadesi olarak öne çıktı.
ACPV, Valensiya dilinin ve kültürünün korunması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması misyonunu üstlenen önemli bir sivil toplum kuruluşudur. Dernek, özellikle eğitimde ve kamu yaşamında Valensiya dilinin kullanımının artırılması, kültürel etkinliklerin desteklenmesi ve Valensiya kimliğinin güçlendirilmesi için çalışmalar yürütmektedir. 25 Nisan yürüyüşü, ACPV'nin bu amaçlarını kamuoyuna duyurmak ve Valensiya halkını bu davaya sahip çıkmaya teşvik etmek için kullandığı en önemli platformlardan biridir.
Yürüyüşe katılanlar arasında farklı yaş gruplarından ve mesleklerden insanlar bulunuyordu; öğrenciler, akademisyenler, sanatçılar, siyasi aktivistler ve sıradan vatandaşlar, ortak bir amaç etrafında birleşmişti. Etkinlik, Valensiya'nın kültürel çeşitliliğini ve kimliğini koruma arzusunu vurgularken, aynı zamanda İspanya'nın genelinde bölgesel kimliklerin ve dillerin önemine dikkat çekti. Bu tür kültürel hareketler, İspanya'nın çok dilli ve çok kültürlü yapısının önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
25 Nisan'ın Tarihsel Arka Planı ve Valensiya Kimliği
25 Nisan anması, Valensiya tarihinde bir dönüm noktası olan 1707 Almansa Savaşı'na dayanır. İspanya Veraset Savaşı (1701-1714) sırasında, Bourbon Hanedanı'ndan V. Felipe ile Habsburg Hanedanı'ndan Avusturya Arşidükü Karl arasında taht mücadelesi yaşanmıştır. Valensiya Krallığı, Katalonya ve Aragon ile birlikte Arşidük Karl'ı desteklerken, Kastilya Krallığı V. Felipe'nin yanındaydı. Almansa Savaşı'nda Habsburg yanlısı güçlerin yenilmesi, V. Felipe'nin İspanya tahtındaki konumunu sağlamlaştırmış ve İspanya'nın siyasi yapısında köklü değişikliklere yol açmıştır.
Savaşın ardından V. Felipe, "Nueva Planta Kararnameleri"ni (Decretos de Nueva Planta) yayımlayarak, Arşidük Karl'ı destekleyen bölgelerin, özellikle de Aragon Krallığı'na bağlı olan Valensiya, Katalonya, Aragon ve Balear Adaları'nın geleneksel özerkliklerini, kurumlarını ve yasalarını (fueros) kaldırmıştır. Bu kararnamelerle birlikte bu bölgelerde Kastilya yasaları ve dili dayatılmış, Valensiya'nın kendine özgü siyasi ve hukuki kimliği büyük ölçüde ortadan kalkmıştır. İşte 25 Nisan, Valensiya halkı için bu tarihi kayıp ve kimlik mücadelesinin başlangıcını simgeler.
Günümüzde Valensiya, İspanya'nın 17 özerk topluluğundan (comunidad autónoma) biridir ve hem İspanyolca (Kastilya dili) hem de Valensiyaca (Valencià) resmi diller olarak kabul edilmektedir. Valensiyaca, Katalanca'nın bir lehçesi olarak kabul edilse de, Valensiya'da kendine özgü bir kimliğe sahiptir ve bölge halkı tarafından coşkuyla sahiplenilmektedir. Ancak, dilin günlük yaşamda ve eğitimde kullanımının teşvik edilmesi konusunda hala önemli mücadeleler verilmektedir. ACPV gibi kuruluşlar, bu dilsel ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması için hayati bir rol oynamaktadır.
Valensiya'nın Geleceği ve Kültürel Direnişin Yankıları
25 Nisan yürüyüşü, Valensiya'nın sadece geçmişine değil, aynı zamanda geleceğine de ışık tutan bir eylemdir. Bu tür anma ve protesto etkinlikleri, Valensiya halkının kendi kimliklerine, dillerine ve kültürel miraslarına sahip çıkma kararlılığını göstermektedir. Etkinlik, bölgesel siyaset üzerinde de önemli bir etkiye sahiptir; Valensiya'da sol partiler ve bölgesel milliyetçi oluşumlar genellikle bu tür hareketleri desteklerken, sağ partiler daha çok İspanyol birliğini ve Kastilya dilinin önceliğini vurgulamaktadır.
Valensiya'daki bu kültürel direniş, İspanya'nın genelindeki bölgesel kimlik tartışmalarıyla benzerlikler taşır. Katalonya, Bask Ülkesi ve Galiçya gibi diğer özerk topluluklar da kendi dillerini ve kültürlerini koruma mücadelesi vermektedir. Bu durum, İspanya'nın zengin kültürel mozaiğini oluşturan farklı kimliklerin bir arada yaşama arayışını ve zaman zaman karşılaştığı zorlukları gözler önüne sermektedir. Valensiya'da yaşananlar, Avrupa'da ve dünyanın birçok yerinde bölgesel kimliklerin ve dillerin korunmasına yönelik evrensel çabaların bir yansımasıdır.
Türkiye'de de benzer şekilde bölgesel kimliklerin ve dillerin korunması, kültürel mirasın yaşatılmasına yönelik tartışmalar zaman zaman gündeme gelmektedir. Valensiya örneği, kültürel çeşitliliğin bir zenginlik olduğunu ve bu zenginliğin korunmasının, toplumların demokratik ve kapsayıcı yapısı için ne denli önemli olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır. Valensiya'nın 25 Nisan yürüyüşü, sadece tarihi bir anma değil, aynı zamanda bir halkın kültürel varoluş mücadelesinin ve geleceğe dair umutlarının canlı bir ifadesidir.
