Katalonya'nın bağımsızlık yanlısı sivil toplum kuruluşlarından Katalan Ulusal Meclisi (ANC - Assemblea Nacional Catalana), 1 Ekim 2017'deki tartışmalı bağımsızlık referandumunun (1-O) onuncu yıl dönümünü anmak üzere 2027 sonbaharında büyük bir gösteri düzenlemeyi planladığını duyurdu. ANC Başkanı Josep Vila, bu önemli yıldönümünün, Katalan bağımsızlık hareketini yeniden canlandırmak, yeniden organize etmek ve bağımsızlık için "yeni, güçlü ve kararlı bir hamle" başlatmak için bir fırsat olacağını belirtti. Bu açıklama, Katalonya'daki bağımsızlık yanlısı siyasetin geleceğine dair tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Josep Vila'nın açıklamaları, bağımsızlık yanlısı hareketin son yıllarda yaşadığı ivme kaybının ardından geldi. ANC, bu büyük miting ile hem Katalan halkının bağımsızlık iradesini yeniden ortaya koymayı hem de İspanya hükümeti üzerinde siyasi baskı oluşturmayı hedefliyor. Vila, 1-O'nun sadece bir geçmiş anma olmadığını, aynı zamanda gelecekteki eylemler için bir katalizör görevi görmesi gerektiğini vurguladı. Organizasyonun, bağımsızlık yanlısı partiler arasında birliği yeniden sağlamak ve ortak bir strateji etrafında birleşmelerini teşvik etmek için de bir platform olacağı öngörülüyor.
Mitingin temel amacı, bağımsızlık yanlısı seçmen tabanını mobilize etmek ve uluslararası kamuoyunun dikkatini Katalonya sorununa yeniden çekmek. ANC, bu tür büyük çaplı sivil itaatsizlik eylemleri ve gösterilerle tanınan bir kuruluş olup, geçmişte de milyonlarca insanı Barselona (Barcelona) sokaklarına çıkarmayı başarmıştı. 2027'deki bu gösterinin de benzer bir etki yaratması ve bağımsızlık talebinin hâlâ güçlü olduğunu göstermesi bekleniyor, özellikle de İspanya'daki siyasi arenada Katalonya'ya ilişkin af yasası gibi konuların sıcaklığını koruduğu bir dönemde.
1-O Referandumu: Bir Dönüm Noktası
1 Ekim 2017'deki bağımsızlık referandumu, Katalonya'nın yakın siyasi tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Katalonya Özerk Yönetimi (Generalitat de Catalunya) tarafından tek taraflı olarak düzenlenen bu referandum, İspanya Anayasa Mahkemesi tarafından yasa dışı ilan edilmişti. Referandum günü, İspanyol ulusal polisi ve sivil muhafızların oy kullanmaya çalışan vatandaşlara müdahalesi, uluslararası medyada geniş yankı uyandırmış ve sert eleştirilere neden olmuştu. Yaklaşık 2.3 milyon kişinin katıldığı referandumda, oyların %90'ından fazlası bağımsızlık yönünde kullanılmıştı, ancak katılım oranı %43 civarında kalmıştı.
Referandumun ardından Katalonya Parlamentosu, tek taraflı bağımsızlık ilanında bulunmuş, ancak bu ilan hiçbir ülke tarafından tanınmamıştı. İspanya hükümeti, Anayasa'nın 155. maddesini devreye sokarak Katalonya'nın özerkliğini askıya almış ve bölgede doğrudan yönetimi ele almıştı. Bu süreç, Katalan liderlerin bir kısmının hapse girmesine, bir kısmının ise sürgüne gitmesine yol açmıştı. Olaylar zinciri, Katalonya'da derin siyasi ve toplumsal kutuplaşmalara neden olurken, bağımsızlık hareketinin uluslararası alandaki konumunu da zorlaştırmıştı.
Bağımsızlık Hareketinin Geleceği ve Zorluklar
1-O referandumunun üzerinden geçen yıllar, Katalan bağımsızlık hareketinde önemli değişimlere yol açtı. Hareket, başlangıçtaki güçlü birliğini ve ivmesini bir ölçüde kaybetmiş, iç bölünmeler ve strateji farklılıkları yaşamıştır. Bağımsızlık yanlısı partiler arasında, tek taraflı eylemler yerine diyalog ve müzakereyi savunanlar ile daha radikal adımlar atılması gerektiğini düşünenler arasında ayrılıklar ortaya çıkmıştır. Son kamuoyu yoklamaları, bağımsızlık desteğinin 2017'deki zirve noktasından bir miktar gerilediğini, ancak hâlâ önemli bir kesimin bu fikri desteklemeye devam ettiğini göstermektedir.
ANC'nin 2027'deki büyük miting çağrısı, bu zorlu ortamda hareketi yeniden canlandırma ve bir "yeni başlangıç" sinyali verme amacı taşıyor. Ancak, bu tür bir gösterinin tek başına İspanya hükümetini bağımsızlık referandumuna zorlayıp zorlayamayacağı belirsizliğini koruyor. İspanya'nın mevcut siyasi yapısı ve anayasal çerçevesi, Katalonya'nın tek taraflı bağımsızlık ilanlarını tanımaya elverişli değil. Öte yandan, İspanya'da azınlık hükümetlerinin Katalan partilerinin desteğine ihtiyaç duyması, af yasası gibi konularda diyalog kapısını aralamış olsa da, bağımsızlık konusunda köklü bir çözüm henüz ufukta görünmüyor.
Bu bağlamda, ANC'nin girişimi, bağımsızlık yanlısı tabanın moralini yükseltmek ve siyasi partiler üzerindeki baskıyı artırmak için sembolik bir önem taşıyor. Ancak uzmanlar, gerçek bir ilerleme kaydedilmesi için Katalan siyasetçilerin daha geniş bir uzlaşı zemini bulmaları ve İspanyol hükümetiyle uzun vadeli, anayasal bir çözüm üzerinde anlaşmaları gerektiğini belirtiyor. 1-O'nun onuncu yıl dönümü, Katalonya'nın geleceğine dair hem umutları hem de zorlukları bir kez daha gündeme taşıyacak önemli bir dönemeç olacak.
