Katalonya (Catalunya) özerk yönetiminin başkanı (President de la Generalitat) Salvador Illa, Pazartesi günü Barselona Limanı'nda (Port de Barcelona) önemli bir anlaşmaya imza attı. Bölgenin sanayi sektörünün gelecek beş yıllık stratejilerini belirleyecek olan yeni Ulusal Sanayi Paktı (PNI) 2026-2030, işveren sendikaları Foment del Treball ve Pimec ile işçi sendikaları CCOO ve UGT'nin katılımıyla resmen yürürlüğe girdi. Bu iddialı pakt, 2030 yılına kadar en az 5 milyar avroluk (5.000 milyon €) bir yatırımı ve "yapay zeka (IA) ile hiper bağlantılılığa dayalı yeni sanayiye doğru ilerlemek" amacıyla 190 somut önlemi içeriyor.
Başkan Illa, imza töreninde yaptığı konuşmada, Katalonya'nın sanayi sektörünü yeniden canlandırmak (reindustrializasyon) için gerekli tüm potansiyele sahip olduğunu vurguladı. Bölgenin savunma sanayii, elektrikli araç üretimi gibi stratejik alanlara odaklandığını belirten Illa, Martorell'de Avrupa'nın ilk %100 elektrikli otomobilinin üretilmeye başlanmasını ve Móra la Nova'daki gigafactory (büyük batarya fabrikası) adaylığını örnek gösterdi. Ayrıca, planın küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ'ler) büyümesini desteklemeyi hedeflediğini ve altyapı iyileştirmeleri için 1,5 milyar avroluk bir yatırım öngördüğünü de sözlerine ekledi.
Üçüncü kez hazırlanan PNI (öncekiler 2017-2020 ve 2022-2025 dönemlerini kapsıyordu), eski Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi'nin pandemi sonrası ekonomik toparlanma ve dönüşüm önerilerini içeren raporundaki hedefleri benimseyerek, Katalonya'nın "yeşil ve dijital" bir yeniden sanayileşme sürecini hızlandırmasını amaçlıyor. Belge, sürdürülebilirlik ve enerji, kaliteli istihdam, inovasyon ve rekabetçilik, altyapı ve sanayi sektörü ile yatay önlemler olmak üzere beş ana başlık altında toplanan kapsamlı bir yol haritası sunuyor.
Katalonya İş ve Çalışma Bakanı (Conseller d'Empresa i Treball) Miquel Sàmper, bu yeni paktın bölgedeki sanayi sektörünü ileriye taşımak için "uygun bir yol haritası" sunduğunu ifade etti. Sàmper, anlaşmanın "yapı, strateji ve içerikle donatılmış, sanayi parkını, üretkenliği, araştırmayı güçlendirmek ve Katalonya'dan yapılan patent sayısını artırmak için açık ve ölçülebilir hedeflere sahip" olduğunu belirtti.
Katalonya Sanayisinin Tarihsel Bağlamı ve Gelecek Vizyonu
Katalonya, İspanya'nın sanayi motoru olarak uzun bir tarihe sahiptir. Özellikle tekstil sanayiinde öncü rol oynamış, daha sonra kimya, otomotiv ve yüksek teknoloji sektörlerinde de önemli bir merkez haline gelmiştir. Ancak küresel rekabet, teknolojik dönüşüm ve ekonomik krizler, bölgenin sanayi yapısını sürekli olarak değişime zorlamıştır. Bu bağlamda, Ulusal Sanayi Paktı (PNI) gibi stratejik belgeler, Katalan ekonomisinin ana direklerinden biri olan sanayiyi geleceğe taşımak için hayati önem taşımaktadır. Önceki PNI'lar, küresel finans krizi ve ardından gelen toparlanma süreçlerinde sanayinin direncini artırmayı hedeflerken, bu yeni pakt, özellikle Avrupa Birliği'nin "yeşil mutabakat" ve "dijital dönüşüm" hedefleriyle uyumlu bir vizyon sunmaktadır.
Paktın referans aldığı Draghi Raporu, Avrupa'nın pandemi sonrası ekonomik toparlanmasında rekabet gücünü artırmak ve stratejik özerkliği sağlamak için teknolojik inovasyon, dijitalleşme ve yeşil ekonomiye geçişin önemini vurgulamaktadır. Katalonya'nın bu raporun önerilerini benimsemesi, hem bölgesel hem de ulusal düzeyde İspanya'nın AB hedeflerine ulaşmasına katkıda bulunacaktır. Günümüzde Katalonya'nın gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yaklaşık %20'sini sanayi sektörü oluşturmakta ve önemli bir istihdam sağlamaktadır. Türkiye de benzer şekilde sanayide dijitalleşme, yeşil dönüşüm ve katma değerli üretime odaklanan stratejiler geliştirmektedir. Bu pakt, Katalonya'nın bu alandaki deneyimlerinin uluslararası işbirliği ve bilgi paylaşımı için de bir fırsat sunabileceğini göstermektedir.
Paydaşlardan Tam Destek ve Beklentiler
İşveren ve işçi sendikaları, yeni paktı büyük bir memnuniyetle karşıladı. Foment del Treball Başkanı Josep Sánchez Llibre, anlaşmanın sektöre "daha fazla katma değer" sağlayacağını ve "daha fazla yetenek çekilmesine" olanak tanıyacağını belirtti. Pimec Başkanı Antoni Cañete ise, paktın "Katalonya'nın gerçekliğiyle daha bağlantılı" olacağını savunarak, bu denli geniş bir uzlaşıyla imzalanmasının "muazzam bir değere sahip" olduğunu vurguladı. Bu açıklamalar, özel sektörün sanayi dönüşümüne olan inancını ve işbirliği ruhunu yansıtmaktadır.
İşçi sendikaları da paktın sosyal boyutuna dikkat çekti. CCOO Katalonya Genel Sekreteri Belén López, sanayideki ilerlemenin "sosyal politikalara" da yansıması gerektiğini, üretkenlik artışının "ücret iyileştirmelerine ve çalışma koşullarının gelişimine" dönüşmesi gerektiğini ifade etti. UGT Katalonya Genel Sekreteri Camil Ros ise, PNI'nın, örneğin "tekstil sektöründe kriz yaşamış bölgeler" gibi sanayideki yerini kaybetmiş belirli bölgelerin yeniden canlandırılmasına yardımcı olabileceğini ekledi. Bu görüşler, paktın sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda kapsayıcı kalkınmayı ve bölgesel dengesizliği gidermeyi de hedeflediğini göstermektedir. Bu tür sosyal hedefler, uzun vadeli sürdürülebilir bir sanayi politikası için kritik öneme sahiptir.
