Katalonya Özerk Bölgesi'nin 2026 yılı bütçe taslağı, Perşembe günü Parlament de Catalunya (Katalonya Parlamentosu) genel kurulunda yapılan oylamada önemli bir aşamayı başarıyla geçti. Muhalefet partileri tarafından sunulan tüm değişiklik önergelerinin reddedilmesiyle, taslak yasa görüşülmeye devam etme hakkı kazandı. Bu gelişme, PSC (Katalonya Sosyalist Partisi) lideri Salvador Illa'nın potansiyel hükümetinin ilk bütçesi olma özelliği taşıyan bu mali plan için kritik bir adım olarak değerlendiriliyor ve bölgenin siyasi istikrarı açısından büyük önem arz ediyor.
PSC, ERC (Katalonya Cumhuriyetçi Solu) ve Comuns (Katalonya Ortakları) partilerinin toplam 68 milletvekilinden oluşan çoğunluğu, diğer partilerin sunduğu tüm bütçe değişiklik önergelerini reddederek taslağın yasalaşma sürecini ileri taşıdı. Bu oylama, Katalonya'nın gelecekteki mali yönelimini belirleyecek olan bütçe görüşmelerinin devam etmesini sağlıyor. Kesin oylamanın ise 2 Temmuz tarihinde yapılması bekleniyor, bu da önümüzdeki haftaların Katalonya siyaseti için oldukça hareketli geçeceğine işaret ediyor.
Onaylanan bütçe taslağı, Şubat ayında Consell Executiu (Katalonya Hükümet Konseyi) tarafından kabul edilen planla aynı doğrultuda, toplam 49.162 milyon Euro'luk bir harcama öngörüyor. Bu miktar, 2023'te onaylanan son bütçeye eklenen kredi takviyeleriyle birlikte 2025'te gerçekleşen harcamalara kıyasla 4.604 milyon Euro'luk, yani %10,3'lük kayda değer bir artışı temsil ediyor. Consellera d'Economia i Finances Públiques (Ekonomi ve Kamu Maliyesi Bakanı) Alícia Romero, projeyi savunurken, ERC ve Comuns'un müzakerelerdeki "inatçı taleplerinin" bütçeyi daha da zenginleştirdiğini vurguladı.
Romero, bütçenin yaklaşık 50 milyar Euro'luk harcama kapasitesiyle "hırs ve titizliği" bir araya getirdiğini belirtti ve ERC ile Comuns'un şimdiden destek sözü vermesini memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Ayrıca, Junts (Katalonya İçin Birlikte) ve PP (Halk Partisi) partilerine, gelecekteki bütçe dönemlerinde Generalitat için kaynakları artırmak amacıyla Kongre'deki özerk finansman reformunu engellememeleri çağrısında bulundu. Bakan Romero'ya göre, İspanya Hükümeti ve ERC ile müzakere edilen yeni model, özerk yetkinlikleri daha iyi finanse edecek ve Katalonya'ya 4 milyar Euro'dan fazla ek kaynak sağlayacak.
Katalonya'da Bütçe Süreçleri ve Siyasi Dinamikler
Katalonya'nın bütçe süreçleri, bölgenin karmaşık siyasi yapısı ve bağımsızlık yanlısı hareketin yarattığı ayrılıklar nedeniyle genellikle çetin müzakerelere sahne olur. Geçtiğimiz yıllarda bütçe onay süreçlerinde yaşanan tıkanıklıklar, hükümet krizlerine ve erken seçimlere yol açmıştır. Salvador Illa'nın liderliğindeki PSC'nin bu bütçeyi geçirme çabası, aynı zamanda onun Katalonya'da istikrarlı bir hükümet kurma ve yönetme kapasitesinin de bir testi niteliğindedir. Mayıs 2024 seçimlerinde en çok oyu alan parti olmasına rağmen, PSC'nin mutlak çoğunluğu bulunmamakta ve bu durum, bütçe gibi kritik konularda diğer partilerle uzlaşma zorunluluğunu beraberinde getirmektedir.
ERC ve Comuns'un desteği, Illa'nın bütçeyi geçirmesi için hayati önem taşırken, bu partiler desteklerinin "açık çek" olmadığını açıkça belirtmiştir. ERC sözcüsü Esther Capella, bütçe anlaşmalarının Katalonya'ya "egemenlik kazandırdığını" savunarak, yörünge demiryolu hattı, Consorci de la Zona Franca de Barcelona (Barselona Serbest Bölge Konsorsiyumu) yönetimindeki değişiklikler ve devletin Katalonya'daki karma yatırım şirketi gibi konularda yapılan anlaşmaları örnek gösterdi. Ancak ERC, Generalitat tarafından Gelir Vergisi (IRPF) toplanması talebinden vazgeçmediklerini de vurguladı. Comuns lideri Jéssica Albiach ise konut ve toplu taşımaya daha fazla kaynak ayrılmasına yönelik anlaşmaları kutlarken, "Bu hiçbir şekilde açık çek değildir. Bizimle bir şey onaylamak istediğinde, her önlemi ve yasayı tek tek müzakere etmek zorunda kalacaksınız" diyerek hükümete uyarılarda bulundu.
Muhalefetin Sert Eleştirileri ve Gelecek Beklentileri
Bütçe taslağına karşı çıkan diğer gruplar ise sert eleştiriler yöneltti. Junts'un grup başkanı Mònica Sales, bütçeyi "kötü" olarak nitelendirerek, eleştirilerinin aynı zamanda Katalonya'yı yönettiğine inandığı "üçlü koalisyona" (PSC'nin yetersizliği, ERC'nin tavizleri ve Comuns'un aşırılığı) yönelik olduğunu belirtti. PP Katalonya Başkanı Alejandro Fernández, bu bütçenin Katalonya'nın "gerilemesini" temsil ettiğini savunurken, Vox milletvekili Javier Ramírez taslağı, bağımsızlık yanlılarına verilen af ve affın "ertelenmiş ödemesi" olarak adlandırdı. CUP (Halk Birliği Adaylığı) milletvekili Laure Vega, bütçenin Generalitat Başkanı'nın savunduğu ortak refahı değil, "çalışan insanlar için bir aldatmaca" olduğunu iddia etti. Son olarak, Aliança Catalana (Katalan İttifakı) lideri Sílvia Orriols, bütçeyi "feragat bütçesi" olarak eleştirdi.
Bu bütçe oylaması, Katalonya'nın gelecekteki ekonomik ve sosyal politikaları için bir yol haritası sunarken, aynı zamanda bölgenin siyasi manzarasının ne denli parçalı ve uzlaşmaya muhtaç olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Salvador Illa'nın liderliği için önemli bir sınav olan bu süreç, İspanya'nın genel siyasi dengeleri üzerinde de etkili olabilir. Merkezi hükümetin özerk bölgelerin finansmanına yönelik reform çabaları, Katalonya'nın mali özerklik talepleriyle kesiştiğinde, gelecek dönemde hem Barselona'da hem de Madrid'de yoğun siyasi pazarlıkların devam etmesi kaçınılmaz görünüyor. Analistler, bütçenin nihai onayının, Katalonya'nın kamu hizmetleri, altyapı projeleri ve sosyal programlar için hayati önem taşıdığını ve bölgenin ekonomik büyüme potansiyelini doğrudan etkileyeceğini belirtiyorlar.
