İsveçli giyim devi H&M'in Barselona'daki ofis çalışanları, şirketin uyguladığı işten çıkarma politikalarını protesto etmek amacıyla bu Çarşamba günü 24 saatlik bir grev düzenledi. CGT sendikasının çağrısıyla gerçekleşen bu eylem, özellikle son aylarda 59 çalışanın işini kaybetmesi ve çalışma koşullarının kötüleştiği iddialarına odaklanıyor. Sendika, şirketin toplu işten çıkarma prosedürlerinden (ERO) kaçınmak için "gönüllü ayrılıklar" ve "disiplin cezasıyla işten çıkarmalar" gibi yöntemleri kullandığını ileri sürüyor.
Grev, H&M'in Barselona ofislerindeki çalışanların geleceği hakkında ciddi endişeleri yansıtırken, CGT sendikası, geçen Eylül ayında 195 olan çalışan sayısının bugün 136'ya düştüğünü belirtiyor. Bu durum, dokuz aylık bir süre zarfında işgücünün yaklaşık dörtte birinin "kaybolduğu" anlamına geliyor. Sendika, bu ani ve büyük çaplı işgücü kaybının, şirketin daha şeffaf ve yasal olarak daha kısıtlayıcı olan bir ERO (Expediente de Regulación de Empleo - İşgücü Düzenleme Dosyası) başlatmak yerine, dolaylı yolları tercih ettiğinin bir göstergesi olduğunu savunuyor.
CGT, şirketin bu tür taktiklerle hem yasal yükümlülüklerden kaçındığını hem de çalışanların haklarını ihlal ettiğini iddia ediyor. Sendika ayrıca, işten çıkarmaların yanı sıra kalan çalışanların çalışma koşullarında da belirgin bir "kötüleşme" yaşandığını vurguluyor. Grev boyunca, H&M Barselona ofisi önünde bir protesto gösterisi de düzenlenerek, çalışanların talepleri kamuoyuna duyurulmaya çalışıldı. CGT, şirketteki tek sendika olmasına rağmen, yönetimin komiteyle yüz yüze görüşmeyi reddettiğini ve bu durumun müzakere sürecini tıkadığını da ekledi.
İspanya'da ERO Süreci ve İşgücü Piyasası Dinamikleri
İspanya'da "Expediente de Regulación de Empleo" (ERO), şirketlerin ekonomik, teknik, organizasyonel veya üretim nedenleriyle toplu işten çıkarmalar yapmasına olanak tanıyan yasal bir prosedürdür. Bu süreç, sendikalarla müzakereleri, belirli tazminatları ve kamu makamlarının onayını gerektirir. Şirketler, ERO'nun getirdiği bürokratik yükümlülüklerden, yüksek maliyetlerden ve kamuoyu baskısından kaçınmak amacıyla genellikle "gönüllü ayrılık" programları veya bireysel işten çıkarmalar gibi alternatif yolları tercih edebilirler. Ancak sendikalar, bu yöntemlerin sıklıkla çalışanların haklarını göz ardı ettiğini ve yasal boşluklardan faydalanarak toplu işten çıkarmaları maskelediğini savunur.
Perakende sektörü, özellikle pandeminin ardından dijitalleşmenin hızlanması ve tüketici alışkanlıklarındaki değişimlerle büyük bir dönüşüm yaşıyor. H&M gibi küresel devler de bu süreçte mağaza ağlarını optimize etme, online satışlara ağırlık verme ve maliyetleri düşürme stratejileri izliyor. Bu durum, birçok ülkede fiziksel mağazaların kapanmasına ve ofis çalışanlarının işten çıkarılmasına yol açıyor. Barselona, İspanya'nın en büyük şehirlerinden biri olarak, işsizlik oranları açısından zaman zaman dalgalanmalar yaşasa da, genel olarak hizmet sektöründeki istihdamın önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu tür işten çıkarmalar, şehirdeki işsizlik verilerini doğrudan etkileyerek, yerel ekonomide belirsizlik yaratmaktadır.
Küresel Perakende Devi H&M'in Stratejileri ve Türkiye Bağlantısı
H&M, dünya genelinde 70'ten fazla ülkede faaliyet gösteren ve binlerce mağazası bulunan bir moda perakende zinciridir. Şirket, son yıllarda sürdürülebilirlik ve dijitalleşme konularına büyük yatırımlar yaparken, aynı zamanda operasyonel verimliliği artırma ve maliyetleri düşürme çabası içinde. Bu stratejilerin bir parçası olarak, bazı ofis ve mağaza çalışanlarının işine son verilmesi veya çalışma koşullarının yeniden düzenlenmesi gündeme gelebiliyor. Türkiye de H&M'in önemli pazarlarından biri olup, birçok şehirde mağazaları bulunmaktadır. Türkiye'deki perakende sektöründe de benzer küresel trendler gözlemlenmekte; online alışverişin yükselişi ve artan rekabet, şirketleri işgücü politikalarını gözden geçirmeye itmektedir. Bu durum, zaman zaman sendikalar ve çalışanlar arasında gerilimlere yol açabilmektedir.
Barselona'daki bu grev, sadece H&M'in değil, tüm perakende sektörünün karşı karşıya olduğu zorlukları ve dönüşüm sancılarını gözler önüne sermektedir. Çalışanların haklarının korunması ve adil çalışma koşullarının sağlanması, bu dönüşüm sürecinde büyük önem taşımaktadır. Sendikaların ve işverenlerin sağlıklı bir diyalog kurarak, hem şirketlerin sürdürülebilirliğini sağlaması hem de çalışanların geleceğini güvence altına alması, sektördeki istikrar için kritik bir faktördür. Aksi takdirde, bu tür protestoların ve işçi-işveren gerilimlerinin artması kaçınılmaz olacaktır.
