Gazze Şeridi'nde görev yapan çocuk doktoru Hussam Abu Safiya'nın İsrail tarafından alıkonulduğu ve ağır işkencelere maruz kaldığına dair dehşet verici haberler uluslararası kamuoyunda infiale yol açtı. Avukatı aracılığıyla ulaştırdığı son mesajında, "Beni buraya öldürmek için getirdiler. Buradan sağ çıkacağımı sanmıyorum," sözleriyle içinde bulunduğu çaresizliği ve ölüm korkusunu dile getiren Dr. Safiya'nın durumu, bölgedeki sağlık çalışanlarının yaşadığı dramı bir kez daha gözler önüne serdi.
Edinilen bilgilere göre, Dr. Safiya, Rakefet adlı İsrail'e ait bir yeraltı hapishanesine nakledildikten kısa bir süre sonra bu mesajı iletti. Avukatı Nasser Odeh, 2 Temmuz'da yaptığı ziyarette doktoru tanımakta güçlük çektiğini belirtti. Yüzü morluklar içinde olan, konuşmakta ve nefes almakta zorlanan, hatta oturmakta dahi güçlük çeken Dr. Safiya'nın birkaç kez bilincini kaybetme noktasına geldiği gözlemlendi. Bu durum, gözaltı koşullarının vahametini ve uygulanan şiddetin boyutunu açıkça ortaya koymaktadır.
Rakefet gibi yeraltı hapishaneleri, mahkumların gün ışığı görmediği, uluslararası insan hakları örgütleri tarafından sıklıkla eleştirilen ağır koşullara sahip tesisler olarak biliniyor. Dr. Safiya'nın ifadeleri ve fiziksel durumu, bu tür hapishanelerde Filistinli tutuklulara yönelik kötü muamele iddialarını bir kez daha gündeme getirmiştir. Bir çocuk doktorunun, yani uluslararası hukuka göre çatışma bölgelerinde özel koruma altında olması gereken bir sağlık profesyonelinin bu denli ağır koşullarda tutulması ve işkenceye maruz kalması, savaş hukukunun açık bir ihlali olarak değerlendirilmektedir.
Gazze'deki Sağlık Çalışanlarının Durumu ve Uluslararası Hukuk
7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'nde yaşanan çatışmalar, bölgedeki sağlık sistemini tamamen çökme noktasına getirmiş, binlerce sivilin yanı sıra çok sayıda sağlık çalışanı da hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler (BM) gibi uluslararası kuruluşlar, defalarca sağlık tesislerinin ve personelinin hedef alınmasının uluslararası insancıl hukukun ihlali olduğunu vurgulamıştır. Cenevre Sözleşmeleri'ne göre, çatışma bölgelerindeki sağlık personeli, yaralılara ve hastalara bakma görevleri nedeniyle tarafsız kabul edilir ve saldırılardan muaf tutulmalıdır.
Dr. Hussam Abu Safiya'nın durumu, Gazze'de görev yapan sağlık çalışanlarının karşı karşıya kaldığı risklerin ve tehlikelerin somut bir örneğidir. Hastalarını terk etmek istemeyen ve görevine bağlı kalan doktorların, kendi hayatları pahasına hizmet vermeye çalıştığı bir ortamda, böylesi bir muameleye maruz kalmaları, bölgedeki insani krizi daha da derinleştirmektedir. İnsan hakları örgütleri, İsrail hapishanelerindeki Filistinli tutuklulara yönelik kötü muamele, işkence ve tıbbi ihmal iddialarını yıllardır rapor etmektedir. Dr. Safiya'nın avukatı aracılığıyla verdiği bilgiler, bu iddiaların ciddiyetini bir kez daha kanıtlamaktadır.
Türkiye ve İspanya'dan Tepkiler ve Uluslararası Etki Analizi
Dr. Safiya'nın yaşadıkları, uluslararası arenada geniş yankı uyandırması beklenen bir olaydır. Özellikle Filistin davasına güçlü destek veren Türkiye ve son dönemde Filistin devletini resmen tanıyan İspanya gibi ülkelerden sert tepkiler gelmesi muhtemeldir. Türkiye, Gazze'deki insani krize yönelik en güçlü seslerden biri olmuş, İsrail'in eylemlerini uluslararası hukuka aykırı bularak defalarca kınamıştır. Türk Kızılayı ve diğer sivil toplum kuruluşları, Gazze'ye sürekli insani yardım sağlamaya devam etmektedir. Benzer şekilde, İspanya da son dönemde İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına karşı eleştirel bir duruş sergilemiş ve uluslararası hukukun üstünlüğüne vurgu yapmıştır. İspanya'daki tıp dernekleri ve insan hakları örgütleri de Dr. Safiya'nın serbest bırakılması için çağrıda bulunabilir.
Bu tür olaylar, çatışma bölgelerinde insani yardım ve sağlık hizmeti sunan kuruluşların çalışmalarını ciddi şekilde sekteye uğratmaktadır. Sağlık çalışanlarının güvenliklerinin sağlanamaması, diğer gönüllülerin ve profesyonellerin bu bölgelerde görev yapma istekliliğini azaltarak, zaten kırılgan olan insani yardım çabalarını daha da zorlaştırmaktadır. Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kurumların, bu tür ihlalleri soruşturması ve sorumluların hesap vermesini sağlaması, uluslararası hukukun caydırıcılığı açısından büyük önem taşımaktadır. Dr. Safiya'nın durumu, Gazze'deki savaşın sadece cephede değil, hapishane duvarları ardında da insanlık dışı boyutlara ulaştığını acı bir şekilde göstermektedir.
