İnsanlar emekli olduğunda, yıllar boyunca edindikleri değerli bilgi birikimi ve tecrübe genellikle göz ardı edilir veya kaybolur. Ancak İspanya'nın Catalunya (Katalonya) bölgesinde, bu potansiyeli değerlendirmek ve topluma geri kazandırmak için önemli bir inisiyatif hayata geçirildi. Associació de Sèniors de Catalunya (ASENCAT) adlı dernek, emekli veya emekliliğe yakın profesyonelleri, iş dünyasında rehberliğe ihtiyaç duyan genç ve yükselen girişimcilerle bir araya getiriyor. Bu gönüllü hizmet, eski çalışanların hayatları boyunca edindikleri mesleki deneyimi yeni nesillere aktarmalarını sağlayarak, hem mentorlara hem de menti'lere karşılıklı fayda sunan bir köprü görevi görüyor.
Barselona merkezli bu model, emekliliğin yalnızca bir dinlenme dönemi olmadığını, aynı zamanda aktif bir toplumsal katılım ve bilgelik paylaşımı fırsatı olduğunu gösteriyor. ASENCAT'ın faaliyetleri, farklı sektörlerden gelen deneyimli profesyonellerin, iş kurma ve geliştirme süreçlerinde karşılaşan zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olmak için gönüllü olarak zamanlarını ve bilgilerini adadıkları bir platform sunuyor. Bu sayede, kıdemli profesyonellerin birikimi kaybolmak yerine, yeni projelerin filizlenmesine ve büyümesine doğrudan katkı sağlıyor.
Emekliliği Farklı Bir Şekilde Deneyimlemek: Mentorluk Süreci
ASENCAT'ın sunduğu mentorluk programı, kıdemli mentorlar ve genç girişimciler arasında ağ tabanlı veya yüz yüze görüşmeler şeklinde gerçekleşiyor. Bu mentorluk seanslarında, deneyimli profesyoneller iş hayatının inceliklerini, potansiyel tuzakları ve başarı stratejilerini paylaşırken, genç girişimciler de bu paha biçilmez bilgileri dikkatle dinliyor ve kendi projelerine adapte ediyorlar. Süreç, sadece bilgi transferiyle kalmıyor, aynı zamanda mentorlar ve menti'ler arasında güçlü bir bağ kurulmasına da olanak tanıyor.
Derneğin kıdemli üyelerinden Eduard Sumoy ve Cèsar Canut, Unida Films adlı şirketin ortakları Alberto González ve Fran Castillo'ya bir süredir mentorluk yapıyorlar. Sumoy, hayatının büyük bir bölümünde yaptığı işi tekrar yapmanın çok tatmin edici olduğunu belirtirken, aynı zamanda projelerin sorumluluğunu hissettiğini ve başarısızlık durumunda bunun kendisini de etkilediğini ekliyor. Canut ise, derneğe bu emeklilik deneyimi için minnettar olduğunu, zira bu sayede zamanını doldurmanın yanı sıra günlerinin daha eğlenceli hale geldiğini ifade ediyor. Bu örnekler, mentorluk sürecinin her iki taraf için de duygusal ve profesyonel açıdan ne kadar zenginleştirici olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Topluma Deneyim Kazandırmak: ASENCAT'ın Misyonu
ASENCAT Başkanı Vicenç Fernàndez, derneğin temel misyonunun, profesyonel ve kişisel yaşamlarının kendilerine kazandırdığı uzmanlığı topluma geri vermek olduğunu vurguluyor. Bu sayede, genç girişimcilerin projelerini hayata geçirmelerine ve başarılı olmalarına destek oluyorlar. Destek almak isteyen girişimcilerin derneğe çeşitli kanallardan ulaştığını belirten Fernàndez, başvuruların derneğin web sitesi, büyük şirketler veya kamu kurumları aracılığıyla yapılabildiğini söylüyor. Bu çok kanallı erişim, derneğin daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlıyor.
Catalunya (Katalonya) genelinde faaliyet gösteren ASENCAT'ın Barselona'da beş merkezi bulunuyor ve 150'den fazla kıdemli üyesi, bilgi birikimlerini topluma sunarak iş projelerinin büyümesine ve sağlamlaşmasına yardımcı oluyor. Bu geniş ağ, derneğin farklı sektörlerden ve uzmanlık alanlarından gelen mentorları girişimcilerle eşleştirmesine olanak tanıyor. Mentorlar, özellikle iş organizasyonu ve yönetimi gibi alanlarda genç girişimcilerin sıklıkla zorlandığı konularda rehberlik sağlıyorlar. Unida Films'ten Fran Castillo, "Cèsar ve Eduard'ın deneyiminin paha biçilemez bir değeri var. Onların uzmanlığı, görsel-işitsel profesyoneller olarak bizim iş alanındaki eksikliklerimizi tamamlıyor," diyerek mentorluğun önemini dile getiriyor.
Demografik Değişim ve Türkiye'deki Potansiyel
İspanya ve genel olarak Avrupa'da yaşlanan nüfus, emeklilik sonrası aktif yaşamın ve deneyim ekonomisinin önemini artırıyor. ASENCAT gibi inisiyatifler, emeklilerin sadece pasif tüketiciler olmak yerine, bilgi ve deneyimleriyle topluma değer katan aktif üyeler olabileceğini gösteriyor. Bu model, demografik değişimlerin getirdiği zorlukları fırsata çevirerek, nesiller arası bilgi aktarımını sağlamanın sürdürülebilir bir yolunu sunuyor.
Türkiye'de de benzer demografik değişimler yaşanmakta ve girişimcilik ekosistemi hızla büyümektedir. KOSGEB gibi kamu kurumları ve çeşitli sivil toplum kuruluşları girişimcilere destek programları sunsa da, emekli profesyonellerin organize bir şekilde mentorluk yapmasına yönelik ASENCAT benzeri kapsamlı bir modelin yaygınlaşması büyük faydalar sağlayabilir. Türk iş dünyasının deneyimli isimlerinin, genç girişimcilere yol göstermesi, hem yeni kurulan şirketlerin hayatta kalma oranlarını artırabilir hem de emekli profesyonellerin toplumsal hayatta daha aktif ve üretken kalmasına olanak tanıyabilir. Bu, aynı zamanda Türkiye'nin 'bilgi ekonomisi' hedeflerine ulaşmasında da önemli bir kaldıraç etkisi yaratabilir.
Geleceğe Yönelik Etki ve Sürdürülebilirlik
ASENCAT'ın verilerine göre, sadece 2024 yılında danışmanlıklar, eğitimler, üniversite işbirlikleri ve sosyal eylemler aracılığıyla 3.148 öğrenci ve girişimciye ulaşıldı. Dernek, KOBİ'ler ve serbest çalışanlarla işbirliği yapmanın yanı sıra, kamu ve özel kurumlarda, eğitim merkezlerinde de mentorluk ve eğitimler sunuyor. Bu geniş kapsam, derneğin toplumsal etkisini artırıyor.
Bu danışmanlık hizmetleri, danışmanlık alan şirketlerin büyüklüklerine ve aldıkları destekten duydukları memnuniyete göre gönüllü olarak yaptıkları kamu ve özel katkılar sayesinde finanse ediliyor. Alberto González'in belirttiği gibi, bu model sürdürülebilir bir finansman yapısı sunuyor. ASENCAT, sadece eğitim vermekle kalmıyor, aynı zamanda "deneyim bir derecedir" atasözünü gerçeğe dönüştürerek, emekliliği aktif bir şekilde yaşamanın bir yolunu sunuyor. Bu model, bilginin ve deneyimin nesiller arası aktarımının ne kadar değerli olduğunu bir kez daha kanıtlıyor ve gelecekte benzer inisiyatiflere ilham verme potansiyeli taşıyor.
