Barselona’nın doğal güzellikleriyle ünlü Collserola (Kolserola) Parkı, Afrika Domuz Vebası (ADV) vakalarının tespit edilmesinin ardından tam iki aydır ziyarete kapalı durumda. 11 Mart’ta Barselona belediye sınırları içinde ilk enfekte yaban domuzu vakasının duyurulmasıyla birlikte, Katalonya (Catalunya) bölgesindeki yetkililer 12 Mart’ta parkın kapatılması kararını resmen yayınladı. Bu kararla birlikte, bölgenin eşsiz doğal yaşamı korunurken, hastalığın yayılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor ve bölge halkı için önemli bir doğal alanın erişimi kısıtlanmış oluyor.
Parkın kapatılmasıyla birlikte, ziyaretçilerin eğlence ve spor amaçlı erişimi tamamen yasaklandı; bu durum özellikle yürüyüş, bisiklet ve diğer açık hava etkinliklerini kapsıyor. Ancak, park içindeki yerleşim yerlerine, işletmelere, restoranlara ve toplu taşıma istasyonlarına erişim sağlanmaya devam ediyor. Bu kısıtlamalar, özellikle Setmana Santa (Kutsal Hafta/Paskalya Haftası) gibi yoğun dönemlerde bazı ihlallere yol açsa da, genel olarak halkın büyük çoğunluğunun yasaklara uyduğu gözlemlendi. Ne var ki, bu durum park çevresindeki bar ve restoranlar için ciddi ekonomik kayıplara neden oldu, zira müşterilerinin önemli bir kısmı parkı spor ve rekreasyon için kullanan kişilerden oluşuyordu ve bu kısıtlamalar doğrudan gelirlerini etkiledi.
Afrika Domuz Vebası: Küresel Bir Tehdit ve Yerel Mücadele
Afrika Domuz Vebası (ADV), evcil ve yaban domuzlarını etkileyen, yüksek bulaşıcılık oranına ve ölümcüllüğe sahip viral bir hastalıktır. Bu hastalığın bilinen bir aşısı veya tedavisi bulunmamaktadır, bu da onu domuz yetiştiriciliği sektörü için küresel çapta büyük bir tehdit haline getirmektedir. Virüs, enfekte hayvanlarla doğrudan temas, kontamine yem, enfekte kene ısırıkları veya kontamine araçlar ve ekipmanlar aracılığıyla hızla yayılabilir. Avrupa'da özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde ve son yıllarda Almanya ve İtalya gibi Batı Avrupa ülkelerinde de vakalar görülmeye başlanmıştır; Asya'da ise Çin başta olmak üzere birçok ülkenin domuz endüstrisini derinden sarsarak milyarlarca Euro'luk ekonomik kayıplara yol açmıştır.
Collserola Parkı'ndaki durum, Barselona gibi büyük bir metropolün hemen yanı başındaki doğal yaşam alanlarında yaban domuzu popülasyonlarının ne kadar önemli bir biyogüvenlik riski taşıyabileceğini gözler önüne sermektedir. Katalonya (Catalunya), İspanya'nın en büyük domuz eti üreticisi bölgelerinden biri olduğundan, ADV'nin yayılması bölgesel ekonomi için yıkıcı sonuçlar doğurabilir ve bu durum, ülke geneli için de büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, yerel yönetimler ve tarım departmanları, hastalığın kontrol altına alınması ve daha fazla yayılmasının önlenmesi için yoğun bir mücadele yürütmektedir.
Yayılımın Önlenmesi ve Yaban Domuzu Kontrolü
Katalonya Tarım Departmanı, hastalığın yayılmasını engellemek amacıyla yüksek riskli bölgelerdeki yaban domuzu yakalama faaliyetlerini artırmış durumda. Son verilere göre, 7 Mayıs itibarıyla enfekte bölgede toplam 4.925 yaban domuzu yakalandı. Bu operasyonlar kapsamında, 26 adet tekli tuzak ve 34 adet "pig brig" adı verilen toplu kapan kuruldu; bu kapanlar, yaban domuzlarını güvenli bir şekilde yakalamak için tasarlanmıştır. Ayrıca, hayvanların hareketini kısıtlamak ve hastalığın daha geniş bir alana yayılmasını önlemek amacıyla 331 adet özel çit ve bariyer inşa edildi. Şu anda, Collserola'nın da dahil olduğu 19 belediye, Afrika Domuz Vebası için yüksek riskli bölge olarak belirlenmiş durumda; bu listeye en son 22 Nisan'da Castellbisbal eklendi ve bu durum, hastalığın coğrafi yayılımının ciddiyetini ortaya koyuyor.
Türkiye için de Afrika Domuz Vebası, potansiyel bir tehdit oluşturmaktadır. Türkiye'de domuz yetiştiriciliği İspanya kadar yaygın olmasa da, ülkenin coğrafi konumu ve Avrupa ile Asya arasındaki geçiş güzergahında yer alması, hastalığın giriş riskini artırmaktadır. Özellikle yaban domuzu popülasyonlarının kontrolü ve sınır bölgelerindeki biyogüvenlik önlemleri, Türkiye'nin hayvan sağlığı ve gıda güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, İspanya'nın Collserola'da yürüttüğü sıkı kontrol ve yakalama çalışmaları, Türkiye'nin biyogüvenlik önlemleri ve yaban hayatı yönetimi açısından önemli dersler sunmaktadır. Erken teşhis, hızlı müdahale ve katı biyogüvenlik protokolleri, bu tür salgınların önüne geçilmesinde hayati rol oynamaktadır.
Collserola Parkı'nın geleceği, yürütülen bu yoğun çalışmaların başarısına bağlı olacak. Kısıtlamaların ne zaman kaldırılacağı, hastalığın tamamen kontrol altına alınması ve yaban domuzu popülasyonlarının sürdürülebilir bir seviyeye indirilmesiyle belirlenecek. Bu süreç, hem doğal yaşamın korunması hem de ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından Barselona ve çevresi için kritik bir önem taşımaktadır. Yetkililer, halkın sabrını ve işbirliğini talep ederken, doğal parkın eski canlılığına kavuşması için çalışmaların titizlikle devam edeceğini belirtiyorlar.
