Barselona'nın yeşil akciğeri olarak bilinen ve şehir sakinleri için büyük önem taşıyan Parc de Collserola'nın Afrika Domuz Vebası (Peste Porcina Africana - PPA) ile mücadele kapsamında altı aydır kapalı kalması, bölge halkının sabrını taşırdı. Yaklaşık 200 kişi, parkın yeniden açılmasını talep eden "sağlık yürüyüşü" düzenleyerek, doğal alanlara erişim haklarını ve fiziksel ile zihinsel sağlıkları için bu alanların önemini vurguladı. Bu eylem, Change.org platformunda başlatılan ve kısa sürede 5.000'den fazla destek toplayan bir imza kampanyasının ardından gerçekleşti ve herhangi bir spesifik kuruluş tarafından değil, doğrudan vatandaşlar tarafından organize edildi.
Barselona'nın hemen yanı başında yer alan bu devasa doğal park, normal şartlarda yürüyüşçüler, bisikletçiler ve doğa severler için popüler bir destinasyon. Ancak, PPA'nın yayılmasını engellemek amacıyla getirilen kısıtlamalar, parkın büyük bir kısmını halka kapatmış durumda. Protestocular, "Altı aydır sağlığımızı koruyamıyoruz" sloganıyla, doğada vakit geçirmenin, özellikle şehir hayatının getirdiği stres ve hareketsizlik karşısında ne kadar elzem olduğunu dile getirdi. Bu durum, halk sağlığı ile hayvan sağlığı ve ekonomik çıkarlar arasındaki karmaşık dengeyi bir kez daha gözler önüne serdi.
Afrika Domuz Vebası Tehdidi ve Parkın Kapanma Gerekçesi
Afrika Domuz Vebası (ASF), domuzgiller familyasındaki hayvanları etkileyen, oldukça bulaşıcı ve ölümcül bir virüs hastalığıdır. Evcil domuzlar ve yaban domuzları için %100'e yakın ölüm oranına sahip olan bu hastalık, insan sağlığına doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, domuz eti endüstrisi için yıkıcı ekonomik sonuçlar doğurabilir. Hastalığın yayılmasını önlemek için aşı veya etkili bir tedavi yöntemi bulunmadığından, biyolojik güvenlik önlemleri ve hastalığın görüldüğü bölgelerde hayvan hareketlerinin kısıtlanması hayati önem taşımaktadır.
Collserola Parkı'nın kapatılmasının temel nedeni, parkta yoğun olarak bulunan yaban domuzu popülasyonunun virüsün taşıyıcısı olabilmesidir. İnsanların park içinde dolaşırken virüsü ayakkabıları, kıyafetleri veya araçları aracılığıyla taşıyarak virüsün yaban domuzları arasında yayılmasına veya park dışındaki evcil domuz çiftliklerine bulaşmasına neden olabileceği endişesi, yetkilileri bu sert tedbirleri almaya itmiştir. İspanya, Avrupa'nın en büyük domuz eti üreticilerinden biri olduğundan, PPA'nın yayılması ülke ekonomisi için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, Katalonya (Catalunya) bölgesel hükümeti ve Ajuntament de Barcelona (Barselona Belediyesi), hastalığın kontrol altında tutulması için katı önlemler uygulamaktadır.
Halk Sağlığı ve Doğaya Erişim Hakkı Tartışması
Collserola Parkı, Barselona metropoliten alanı için sadece bir yeşil alan olmanın ötesinde, biyoçeşitlilik açısından zengin bir koruma alanıdır. Yaklaşık 8.000 hektarlık bir alanı kaplayan bu doğal park, şehrin gürültüsünden uzaklaşmak ve doğayla iç içe olmak isteyen milyonlarca kişi için bir kaçış noktasıdır. Parkın kapatılması, özellikle COVID-19 pandemisi sonrası doğaya ve açık havaya olan ihtiyacın arttığı bir dönemde, birçok vatandaşın fiziksel ve zihinsel sağlığını olumsuz etkilemektedir. Uzmanlar, doğayla temasın stresi azalttığını, fiziksel aktiviteyi teşvik ettiğini ve genel refahı artırdığını belirtmektedir. Bu bağlamda, parkın uzun süreli kapanışı, halk sağlığı açısından da endişe yaratmaktadır.
Protestocuların "sağlık yürüyüşü" çağrısı, bu ikilemi net bir şekilde ortaya koymaktadır: hayvan sağlığını ve ekonomik çıkarları korumak adına alınan önlemler, insan sağlığı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileriyle nasıl dengelenmelidir? İspanya'da ve Avrupa'nın diğer bölgelerinde PPA ile mücadele devam ederken, yetkililerin, halkın doğal alanlara erişim talebini göz önünde bulundurarak, kontrollü erişim noktaları, bilgilendirme kampanyaları veya belirli rotaların yeniden açılması gibi alternatif çözümleri değerlendirmesi beklenmektedir. Bu tür bir denge, hem virüsün yayılmasını engellemeyi hem de vatandaşların doğanın sunduğu faydalardan mahrum kalmamasını sağlayabilir.
Türkiye'de de yaban domuzu popülasyonunun bulunduğu ve domuz yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgelerde, Afrika Domuz Vebası potansiyel bir tehdit olarak görülmektedir. Bu nedenle, İspanya'da Collserola Parkı'nda yaşanan bu durum, Türkiye gibi ülkeler için de biyolojik güvenlik önlemlerinin ve halkın bilgilendirilmesinin ne kadar önemli olduğunu gösteren bir örnek teşkil etmektedir. Uluslararası işbirliği ve bilgi paylaşımı, bu tür salgınların küresel çapta kontrol altına alınmasında kilit rol oynamaktadır.
