Barselona (Barcelona), şehir genelindeki 10 farklı bölgesinde (districte) atıl durumda bulunan ve değerlendirilmeyen arazileri, 25 yeni yeşil alana dönüştürmek üzere çalışmalara başladı. Ajuntament de Barcelona (Barselona Belediyesi), bu iddialı proje için toplamda 46,3 milyon Avro (€) yatırım yapacak ve dönüşüm projelerinin ihale süreci resmen başlatıldı.
Bu girişim, Barselona Belediye Başkanı Jaume Collboni'nin 2024 yazında duyurduğu ve PEPI (Programa d'espais de proximitat i interiors - Yakın ve İç Mekanlar Programı) şemsiyesi altında yer alan yeşil alan projelerinin ilk ayağını oluşturuyor. Gerçekleştirilecek 25 müdahale ile toplamda 112.000 metrekarelik bir alanın iyileştirilmesi hedefleniyor. Bu proje, şehir yaşam kalitesini artırmanın yanı sıra, iklim değişikliğiyle mücadele ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından da büyük önem taşıyor.
Barselona'nın Yeşil Dönüşüm Hamlesi ve Arka Planı
Barselona, yoğun nüfuslu ve mimarisiyle ünlü bir şehir olmasına rağmen, yeşil alan eksikliği konusunda uzun süredir eleştirilere maruz kalıyordu. Özellikle Eixample gibi merkezi bölgelerde, betonlaşma ve araç trafiğinin yoğunluğu, kent sakinlerinin nefes alabileceği alanları kısıtlıyordu. Bu durum, şehir yönetimini, atıl arazileri değerlendirerek yeni yeşil alanlar yaratma konusunda harekete geçmeye itti. Belediye Başkanı Collboni'nin bu projesi, selefi Ada Colau döneminde başlatılan "süper blok" (superilla) projeleriyle başlayan yeşil dönüşüm vizyonunun bir devamı niteliğinde.
PEPI programı, sadece terk edilmiş arazileri yeşillendirmekle kalmıyor, aynı zamanda şehirdeki mevcut park ve bahçelerin bakımını ve geliştirilmesini de kapsıyor. Bu kapsamda, Barselona'nın her bir bölgesinde (districte) eşit dağılımla yeşil alanlar oluşturulması, kentteki sosyal eşitsizlikleri azaltma ve tüm vatandaşların doğaya erişimini kolaylaştırma amacını taşıyor. Projenin finansmanı, belediye bütçesinden ve Avrupa Birliği fonlarından sağlanacak olup, şehrin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynayacak.
Yeşil Alanlar Hangi Bölgelerde Oluşturulacak?
Yeni yeşil alanlar, Barselona'nın tüm bölgelerine yayılacak şekilde planlandı. İşte projenin ilk aşamasında belirlenen bazı noktalar ve bütçeleri:
- Ciutat Vella (Eski Şehir): Plaça dels Fotògrafs Català (575 m² - 400.000 €). Bu bölge, şehrin tarihi merkezi olup, yoğun turist trafiği ve dar sokaklarıyla bilinir. Bu tür bir yeşil alan, hem yerel halka hem de ziyaretçilere nefes alma imkanı sunacak.
- Eixample: Jardins de Beatriu de Pinós (525 m² - 150.000 €), Jardins de Beatriu de Provença (1.888 m² - 1,2 M€), Jardins de Clotilde Cerdà (676 m² - 775.000 €). Eixample, ikonik grid planlamasıyla bilinen ve nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bir bölge. Bu alanlar, "iç blok" (interior d'illa) konseptini genişleterek, binaların ortasındaki avluları halka açık yeşil alanlara dönüştürecek.
- Gràcia: Plaça de la Vila de Gràcia yakınlarındaki bir alan. Gràcia, bohem atmosferi ve dar sokaklarıyla popüler bir semt olup, yeşil alanlara olan ihtiyaç burada da oldukça fazla.
- Sant Martí: Poblenou bölgesindeki eski sanayi alanları ve yeni yerleşim yerleri arasında kalan boş araziler. Bu bölge, teknoloji ve inovasyon merkezi 22@ ile birlikte hızla gelişmekte olup, yeşil altyapının entegrasyonu büyük önem taşımaktadır.
- Sants-Montjuïc: Montjuïc tepesinin eteklerindeki ve Sants semtindeki uygun alanlar. Bu bölgeler, hem tarihi dokuyu koruyacak hem de yeni kamusal alanlar yaratacak projelerle desteklenecek.
Proje kapsamında belirlenen diğer alanlar arasında Horta-Guinardó, Nou Barris, Sant Andreu, Les Corts ve Sarrià-Sant Gervasi bölgelerindeki atıl araziler de bulunuyor. Her bir alanın büyüklüğü ve bütçesi, yerel ihtiyaçlara ve potansiyele göre belirlenmiş durumda. Bu çeşitlilik, Barselona'nın her köşesinde yeşil alanlara erişimi artırma hedefini yansıtıyor.
Çevresel ve Sosyal Etkileri: Daha Yaşanabilir Bir Barselona
Barselona'nın bu yeşil dönüşüm projesi, sadece estetik bir iyileştirme olmanın ötesinde, çok boyutlu çevresel ve sosyal faydalar sunmayı hedefliyor. Öncelikle, şehirlerdeki "ısı adası" etkisini azaltarak yaz aylarında sıcaklıkların düşmesine yardımcı olacak. Ağaçlandırma ve bitkilendirme, hava kalitesini artıracak, karbon emisyonlarını absorbe edecek ve gürültü kirliliğini azaltacak. Ayrıca, biyolojik çeşitliliğin artırılmasına katkıda bulunarak, yerel flora ve faunaya yaşam alanı sağlayacak.
Sosyal açıdan bakıldığında, bu yeşil alanlar Barselona sakinleri için yeni dinlenme, sosyalleşme ve rekreasyon alanları yaratacak. Çocuklar için oyun alanları, yaşlılar için dinlenme köşeleri ve tüm vatandaşlar için doğayla iç içe vakit geçirme imkanları sunulacak. Bu tür kamusal alanlar, topluluk bağlarını güçlendirir, fiziksel aktiviteyi teşvik eder ve genel refahı artırır. Uzmanlar, şehirlerde yeşil alanların artırılmasının, mental sağlık üzerinde olumlu etkileri olduğunu ve stres seviyelerini düşürdüğünü belirtiyor. Barselona'nın bu hamlesi, kentsel yaşam kalitesini artırma ve geleceğe yönelik sürdürülebilir bir şehir yaratma vizyonunun önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
