İspanya'nın gözde şehirlerinden Barselona'da, kentin ana arterlerinden biri olan Meridiana Bulvarı'nın büyük ölçekli dönüşüm projesi önemli bir aşamayı daha tamamlamak üzere. Nisan 2025'te başlayan ve Felip II ile Fabra i Puig arasındaki bölümü kapsayan çalışmalar, yaz aylarında %75'lik bir ilerlemeyi geride bırakarak son haftalarına girdi. Bu kapsamlı projenin tamamlanmasına kısa bir süre kala, 1 Ekim tarihinde vatandaşlara özel bir ziyaret düzenlenecek. Bu etkinlik sayesinde Barselona sakinleri, şehrin en önemli ulaşım damarlarından birinin nasıl bir değişime uğradığını yakından görme fırsatı bulacak.
Söz konusu ziyaret, Barselona Dünya Mimarlık Başkenti 2026 etkinlikleri kapsamında düzenlenen "Des de la tanca: visites a obres en curs" (Çitten Bakış: Devam Eden İnşaat Alanı Ziyaretleri) adlı aktivitenin bir parçası. BIMSA (Barselona Belediye Altyapı Hizmetleri) tarafından organize edilen bu etkinlik, Barselona'da inşaat alanlarına çitlerin arkasından bakma geleneğini, yeni Meridiana Bulvarı'nda rehberli bir tura dönüştürmeyi hedefliyor. BIMSA Altyapı Teknik Direktör Yardımcısı Pilar Santacruz, Felip II ve Fabra i Puig arasındaki çalışmaların detaylarını ve ilginç yönlerini katılımcılarla paylaşacak. Bu tür etkinlikler, şehir sakinlerinin kentsel dönüşüm süreçlerine daha aktif katılımını sağlamanın yanı sıra, mimari ve şehir planlama konularında farkındalık yaratmayı amaçlıyor.
Meridiana Bulvarı'ndaki değişim şimdiden gözle görülür bir hale geldi. Yenileme çalışmaları, otomobillere ayrılan alanı daraltarak her yöne iki genel trafik şeridi ve bir otobüs şeridi bırakırken, kaldırımları genişletti ve bisiklet yolunu uzattı. Proje kapsamında yaklaşık 230 yeni ağaç ve 7.200 metrekarelik yeşil alan oluşturulması hedefleniyor. On yıllardır Barselona'ya büyük bir trafik girişi olarak işlev gören bu arterin, yayalar ve yeşil alanlar için daha fazla yer sunan bir şehir aksına dönüştürülmesi, kentin sürdürülebilirlik ve yaşanabilirlik hedeflerinin önemli bir göstergesi. Temmuz ayında %75'lik ilerlemeye ulaşıldığında belediye, çalışmaların planlanan takvime uygun şekilde ilerlediğini belirtmişti.
Yaz dönemi boyunca, trafik akışını en çok etkileyen çalışmaların büyük bir kısmı tamamlandı. Temmuz sonu ile ağustos ortası arasında, Meridiana'nın kavşakları ve ana yolunun her iki yönde de asfaltlama işlemleri yapıldı ve bu süreçte en az bir şerit açık tutuldu. Eş zamanlı olarak, kanalizasyon, giderler ve La Sagrera istasyonu karşısındaki refüje bir fotovoltaik pergola (güneş enerjisi panelli gölgelik) kurulumu gibi altyapı çalışmaları da hızla ilerledi. Bu pergola, sadece gölgelik sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda yenilenebilir enerji üretimiyle projenin çevreci kimliğini pekiştiriyor.
Yeşil Alanların ve Kent Mobilyalarının Entegrasyonu
Projenin son aşamalarından biri, yeşil alanların ve bitkilendirme çalışmalarının tamamlanması olacak. Belediye planlamasına göre, yaz aylarının yüksek sıcaklıkları geride kaldıktan sonra, yani Ekim ayında, ağaçların ve diğer bitkilerin dikimi gerçekleştirilecek. Bu yeşillendirme adımı, Meridiana'yı beton bir koridordan, nefes alan, gölgeli ve estetik bir bulvara dönüştürme vizyonunun kritik bir parçası. Ayrıca, kent mobilyaları, çocuk oyun alanları, yeni tabelalar ve yol çizgilerinin yerleştirilmesi de projenin tamamlanması için bekleyen son detaylar arasında yer alıyor.
Dönüşümden en çok etkilenecek noktalardan biri, Cardenal Tedeschini, Pegàs, Antilles ve Olesa caddeleri arasındaki La Sagrera düğüm noktası olacak. Burada, büyük bir merkezi yaya alanı oluşturulurken, bisiklet yolları her iki yana kaydırılacak. Ayrıca, Ángeles López de Ayala bahçeleri de erişilebilir çocuk oyun alanları ve daha fazla bitki örtüsüyle yenilenerek, bölge sakinleri için yeni bir sosyalleşme ve dinlenme alanı sunacak. Bu tür alanlar, şehirlerdeki betonlaşmanın olumsuz etkilerini azaltarak, toplumsal etkileşimi ve fiziksel aktiviteyi teşvik eden önemli unsurlar olarak kabul ediliyor.
Ekim ayının sonundan itibaren, Meridiana Bulvarı'nı geçmek de yayalar için daha kolay hale gelecek. Proje, yaya geçitlerinin sayısını dokuzdan on beşe çıkararak, Honduras, Martí Molins, Pegàs-Dublín ve La Jota gibi noktalara yeni geçişler ekliyor. Felip II ve Garcilaso yakınlarında ise, kentsel ve şehirlerarası otobüs duraklarını düzenlemek ve bisiklet yolundan daha iyi ayırmak amacıyla bir intermodalite alanı oluşturuluyor. Bu düzenlemeler, toplu taşıma kullanıcıları ve bisikletliler için daha güvenli ve verimli bir ulaşım deneyimi vadediyor.
2018'den Beri Süregelen Kapsamlı Dönüşüm
Bu son bölümün tamamlanmasıyla birlikte, Meridiana Bulvarı'nın Glòries'te 2018'de başlayan dönüşüm çalışmalarıyla yaklaşık üç kilometrelik bir bölümü yenilenmiş olacak. İlk olarak Glòries ve Mallorca arasındaki bölümde çalışılan proje, daha sonra Navas de Tolosa ve Josep Estivill'e doğru ilerlemiş, nihayet Felip II ve Fabra i Puig'e ulaşmıştı. Bu, Barselona'nın uzun vadeli kentsel planlama stratejisinin bir parçası olarak, şehrin farklı bölgelerini modern, sürdürülebilir ve insan odaklı bir yaklaşımla yeniden şekillendirme çabasını gösteriyor.
Ancak Fabra i Puig, dönüşümün son noktası olmayacak. Belediye, Fabra i Puig'den Saraybosna Köprüsü'ne kadar uzanacak bir sonraki aşamanın hazırlıklarını yapıyor ve bu bölüm için ön projenin hazırlanması planlanıyor. Ayrıca, gelecekte dönüşümü daha da kuzeye, Vallbona'ya kadar taşımak için ön çalışmalar da yapılacak. Bu uzun soluklu plan, Meridiana'nın sadece bir bulvar olmaktan çıkıp, Barselona'nın yeşil ve sürdürülebilir bir şehir olma vizyonunun simgesi haline gelmesini sağlayacak.
Meridiana, on yıllar boyunca Barselona'nın büyük bir kentsel otoyolu olarak doğmuş ve büyümüştü; günlük yaklaşık 100.000 aracın geçtiği bu yol, mahalle dernekleri tarafından tarihsel olarak bir bariyer olarak görülüyordu. Bu Ekim ayında, tam da bu modelin tersine çevrilmiş hali görülmeye başlanacak: otomobillere daha az yer ayrılan, daha fazla ağaca sahip ve amacının sadece geçip gitmek olmadığı, yaşam kalitesini artıran bir bulvar. Bu dönüşüm, Barselona'nın "süper bloklar" (superilles) gibi diğer kentsel yeniden yapılanma projeleriyle birlikte, şehirlerin gelecekteki rolüne dair küresel bir tartışmaya önemli bir katkı sunuyor. Türkiye'deki büyük şehirler için de, yoğun trafik arterlerinin nasıl daha yaşanabilir ve yeşil kentsel alanlara dönüştürülebileceği konusunda ilham verici bir örnek teşkil edebilir.
