Barselona'nın doğal güzellikleriyle ünlü Collserola (Kollserola) Parkı'nda bu hafta yaşanan orman yangını, kentin dağlık bölgelerinde yaşayan binlerce kişiyi alarma geçirdi. Özellikle Torre Baró ve Ciutat Meridiana gibi parkla iç içe geçmiş mahallelerde oturan yaklaşık 15.000 kişi, yangın tehlikesine karşı hazırlıklı olmadıklarını ve acil durum tahliye planlarından habersiz olduklarını dile getirerek büyük endişe duyuyor. Bu durum, dar, dik ve erişimi zor sokaklara sahip bu bölgelerde yaşayan sakinler için ciddi bir güvenlik açığı oluşturuyor ve yetkililerden daha fazla bilgilendirme ve eğitim talep ediliyor.
Yangının ardından yaşanan panik ve belirsizlik, bölge halkını yetersiz kalan önleyici tedbirler konusunda harekete geçirdi. Sakinler, her ne kadar resmi tahliye protokolleri mevcut olsa da, bu planların kendilerine yeterince ulaştırılmadığını ve nasıl hareket etmeleri gerektiği konusunda bilgisiz olduklarını belirtiyor. Collserola'nın eteklerinde yer alan bu mahalleler, orman yangınlarına karşı doğal olarak daha savunmasız bir konumda bulunuyor ve bu bilgi eksikliği, olası bir felaket anında can ve mal kaybını artırma riski taşıyor.
Barselona Belediyesi (Ajuntament de Barcelona) ve ilgili kurumlar tarafından bölgede tatbikatlar yapıldığı bilinse de, bu tatbikatların halkın geneline ulaşmada yetersiz kaldığı eleştirileri yükseliyor. Yangın anında ne yapacağını bilmeyen, yaşlı ve hareket kabiliyeti kısıtlı vatandaşlar için durum daha da vahim bir hal alıyor. Komşular, kendi aralarında bilgi paylaşımı ve yardımlaşma yoluna gitse de, bu durumun resmi bir bilgilendirme ve koordinasyonun yerini tutmadığı açıkça görülüyor.
Acil Durum Senaryoları ve Bilinmeyen Protokoller
Torre Baró mahallesinde bu yıl içinde iki kez yangın tatbikatı yapılmış olmasına rağmen, birçok sakinin tahliye planlarından bihaber olması dikkat çekiyor. İtfaiye (Bombers) ve Yerel Polis (Guàrdia Urbana) tarafından sokağa çıkma yasağı veya tahliye kararı alınması durumunda, sakinlerin en yakın toplanma noktalarına yaya olarak ulaşması gerekiyor. Belirlenen toplanma noktaları arasında Institut Tecnològic de Barcelona, Al-Qaraouien Camii ve Institut Pablo Ruiz Picasso gibi yerler bulunuyor.
Protokoller ayrıca tahliye hazırlıkları için bazı önemli tavsiyeler içeriyor: tente ve brandaları toplamak, gaz vanalarını kapatmak, kapı ve pencereleri örtmek gibi. Ancak sakinlere göre, idare tarafından "yeterli pedagoji" (eğitim) yapılmıyor ve insanlar doğru kararları almak yerine yanlış adımlar atabiliyor. Bir mahalle sakini, 87 yaşındaki Ángela adlı komşularının son yangın sırasında önceden belirlenmiş bir yön olmaksızın evinden panikle kaçtığını örnek göstererek, bu bilgi eksikliğinin ne denli tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne seriyor.
Sivil Savunma (Protecció Civil) Müdür Yardımcısı Juan Ramón Cabello, böyle durumlarda "yaratıcı olmamak" gerektiğini ve her zaman yetkililerin talimatlarına uyulması gerektiğini vurguluyor. Bu açıklama, halkın doğru bilgiye ve yönlendirmeye ne kadar muhtaç olduğunun altını çiziyor. Barselona gibi büyük bir metropolde, doğal parklarla iç içe geçmiş yerleşim yerlerinin afet yönetiminde özel bir hassasiyet gerektirdiği açıktır.
Barselona'nın Yeşil Akciğeri Collserola ve Yangın Riski
Collserola Parkı, Barselona'nın adeta yeşil akciğerleri konumunda olup, kentin en büyük ve en önemli doğal parklarından biridir. Akdeniz ikliminin getirdiği yaz kuraklıkları ve yüksek sıcaklıklar, bu tür ormanlık alanları yangınlara karşı oldukça hassas hale getirmektedir. Parkın eteklerinde yer alan Torre Baró ve Ciutat Meridiana gibi mahalleler, "kent-orman arayüzü" olarak bilinen riskli bölgelerde yer almaktadır. Bu bölgelerde yerleşim yerleri ile ormanlık alanlar iç içe geçtiği için, yangınların hızla yerleşim yerlerine sıçrama riski çok daha yüksektir.
İspanya ve özellikle de Akdeniz iklimine sahip Katalonya (Catalunya) bölgesi, her yıl yüzlerce orman yangınıyla mücadele etmektedir. İklim değişikliğinin etkileriyle birlikte, bu yangınların sıklığı ve şiddeti artma eğilimindedir. Geçtiğimiz yıllarda İspanya genelinde binlerce hektar ormanlık alan yangınlarda kül olmuş, bu durum hem ekolojik hem de ekonomik açıdan büyük kayıplara yol açmıştır. Türkiye de benzer şekilde Akdeniz ve Ege kıyılarında sıkça orman yangınlarıyla karşı karşıya kalmakta, bu da Barselona'daki durumla ortak bir kaderi paylaştığını göstermektedir. Her iki ülkede de yangın önleme, erken uyarı sistemleri ve halkın bilinçlendirilmesi hayati önem taşımaktadır.
Yaşlılar ve Hareket Kısıtlılığı Olanlar İçin Zorluklar
Tahliye planlarının bilinmemesi, özellikle bu karmaşık topoğrafyaya sahip mahallelerde yaşayan yaşlılar ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler için çok daha büyük bir risk oluşturuyor. Mahalle sakinleri, Barselona Belediyesi ve Yerel Polis'in bu konuda kendilerine bir çözüm sunmadığını, "herkesin kendi zorluk yaşayan aile üyelerinden sorumlu olması gerektiğini" belirttiğini aktarıyor. Ancak yalnız yaşayan veya ailesi olmayan yaşlılar için durum daha da vahim. Bir başka sakin, ileri yaştaki insanların "Allah'ın ellerine terk edildiğini" ifade ederek, bu konudaki ihmale dikkat çekiyor.
Ayrıca, mahallenin birçok noktasında korkuluk bulunmaması, özellikle yaşlıların ve hareket kısıtlılığı olanların dik ve dar sokaklarda güvenli bir şekilde hareket etmesini engelliyor. Bu fiziksel engeller, olası bir tahliye anında bu grupların güvenliğini daha da tehlikeye atıyor. Acil durum planlarının, toplumun en savunmasız kesimlerini de kapsayacak şekilde detaylandırılması ve onlara özel çözümler sunulması gerektiği açıktır. Yaşlıların evlerinden güvenle tahliye edilebilmesi için özel destek ekiplerinin veya komşuluk ağlarının güçlendirilmesi gibi adımlar, insani bir zorunluluktur.
Sonuç olarak, Collserola Parkı'ndaki yangın, Barselona'nın dağlık mahallelerindeki acil durum hazırlıklarındaki eksiklikleri ve halkın bilgilendirilmesi konusundaki yetersizlikleri acı bir şekilde ortaya koymuştur. Yetkililerin, sadece protokolleri hazırlamakla kalmayıp, bu protokolleri tüm vatandaşlara, özellikle de en savunmasız gruplara ulaşacak şekilde aktif olarak duyurması ve eğitimler vermesi büyük önem taşımaktadır. Barselona Belediyesi'nin, Collserola gibi değerli bir doğal alanı koruma ve çevresindeki yerleşim yerlerinin güvenliğini sağlama sorumluluğu, proaktif ve kapsayıcı bir afet yönetimi stratejisi gerektirmektedir. Aksi takdirde, gelecekteki yangınlar çok daha yıkıcı sonuçlar doğurabilir.
