Katalonya (Catalunya) Özerk Hükümeti (Generalitat de Catalunya) Başkanı Salvador Illa, Barselona'da düzenlenen Forbes Catalonia Economic Summit forumunda önemli bir duyuru yaparak, önümüzdeki on yıl içinde bölgenin ulaşım altyapısına 4,35 milyar Euro'luk dev bir yatırım yapılacağını açıkladı. Bu yatırım, "Program de Encargo de Actuaciones (PEA)" adı verilen eylem planının güncellenmesi ve genişletilmesiyle hayata geçirilecek. Illa'ya göre bu hamle, Katalonya'nın 2013'ten bu yana süregelen yaklaşık 4,7 milyar Euro'luk altyapı yatırım açığını kapatmayı ve bölgeye "kalitede niteliksel bir sıçrama" yaşatmayı hedefliyor.
Territori, Habitatge i Transició Ecològica (Bölgesel Planlama, Konut ve Ekolojik Geçiş Departmanı) tarafından onaylanan bu yeni yatırım programı, 2010'daki ekonomik krizden bu yana karayolları, Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC) tren hatları ve Barselona Metrosu ağındaki yetersiz yatırımları tersine çevirme amacı taşıyor. Kriz döneminde yıllık 134 milyon Euro'ya kadar düşen altyapı yatırımları, yeni PEA ile önümüzdeki on yıl boyunca Generalitat tarafından yıllık ortalama 400 milyon Euro seviyesine çıkarılacak. Bu istikrarlı planlama, bölgenin ulaşım kapasitesini ve verimliliğini önemli ölçüde artırmayı vadediyor.
Anlaşma, mevcut projelere ek bütçeler sağlarken, yeni projeleri de kapsıyor. Özellikle, FGC'nin L8 hattının Plaça Espanya'dan Gràcia'ya uzatılması için 489 milyon Euro, Camp de Tarragona (Tarragona Bölgesi) tramvay hattı için 494 milyon Euro, karayolu güvenliği iyileştirme programları için 785 milyon Euro ve Barselona Metro ve otobüs ağının iyileştirilmesi için 510 milyon Euro ayrıldı. Ayrıca, C-14 karayolunun Tàrrega varyantı (70 milyon Euro), C-17 karayolunun iyileştirilmesi (20 milyon Euro) ve Plaça Espanya'daki yeni otobüs terminali (60 milyon Euro) gibi yeni projeler de yatırım kapsamına alındı. Yeni PEA'nın pilotluğunu, bir hafta önce Altyapı Genel Müdürü görevine gelen Ramon Ramírez üstlenecek.
Devlet Katkıları ve Gelecek Projeksiyonları
PEA kapsamında öngörülen yatırımlara ek olarak, Territori Departmanı, İspanya merkezi hükümetinden gelen "encomiendas de gestión" (yönetim görevlendirmeleri) adı verilen fonları da hesaba katıyor. Bu sistemde, merkezi hükümet Katalonya Özerk Hükümeti'ne belirli projeler için finansman sağlıyor ve Generalitat bu fonları kullanarak anlaşmaları imzalıyor, çalışmaları hazırlıyor, projeleri ihale ediyor ve inşaatları yürütüyor. Merkezi hükümet, Katalan yönetiminin harcamaları doğrultusunda ödeme yapıyor. Generalitat'ın tahminlerine göre, bu yönetim görevlendirmeleri 2029 ile 2032 yılları arasında ek 200 milyon Euro daha sağlayacak. Bu da 2030'dan itibaren Katalonya'daki yıllık ortalama yatırım hızını 600 milyon Euro'ya kadar çıkaracak.
Katalonya Hükümeti, geçtiğimiz Aralık ayında merkezi hükümetle önemli anlaşmaların detaylarını paylaşmıştı. Bu anlaşmalar arasında Terrassa ile Sabadell arasındaki Dördüncü Çevre Yolu'nun inşası, AP-2 ve AP-7 otoyollarındaki bağlantı noktaları, N-260 Pireneler ekseni, N-11 ve C-32 Maresme karayollarındaki çalışmalar ve Sant Cugat del Vallès'teki Rodalies (yerel tren ağı) ve FGC için demiryolu aktarma merkezleri bulunuyor. Normalde dört yılda bir onaylanan bu tür bir aracın on yıllık bir süre için onaylanması, Territori Departmanı'nın projeleri Infraestructures.cat'e (Katalonya Altyapı Şirketi) taşıyarak ihale süreçlerini hızlandırmasına ve inşaat sözleşmelerini daha etkin bir şekilde sonuçlandırmasına olanak tanıyacak.
Rodalies ve Özel Sektör İşbirlikleri Dışarıda Kalıyor
Ancak, Rodalies (Katalonya'nın yerel tren ağı) planı çerçevesinde öngörülen yatırımlar veya yörünge hattının (línea orbital) geliştirilmesi gibi projeler, PEA ve yönetim görevlendirmeleri kapsamının dışında tutuluyor. Hükümet, demiryolu ağının iyileştirilmesi için kaynakların Ulaştırma ve Sürdürülebilir Mobilite Bakanlığı tarafından seferber edileceğini belirtiyor ve bu nedenle söz konusu projelerin bu programa dahil edilmesine gerek olmadığını vurguluyor. Rodalies, İspanya'da merkezi hükümetin demiryolu altyapısı ve işletmesinden sorumlu olduğu bir sistem olup, Katalonya'da da hizmet vermektedir. Bu durum, Katalonya ile merkezi hükümet arasında zaman zaman yetki ve finansman tartışmalarına yol açmaktadır.
Ayrıca, Başkan Illa tarafından duyurulan kamu-özel sektör işbirliği çerçevesinde hayata geçirilecek projeler de PEA dışında bırakıldı. Bu işbirliği modeli, Barselona Metrosu'nun L9 hattının merkezi bölümündeki istasyonların inşası veya C-55 karayolunun çift şeritli hale getirilmesi gibi projelerin ihale yoluyla özel sektöre açılmasını öngörüyor. Bu ayrım, Katalonya'nın altyapı yatırımlarında çok yönlü bir strateji izlediğini, hem doğrudan kamu yatırımlarını hem de merkezi hükümetin katkılarını ve özel sektörün katılımını içeren farklı finansman modellerini kullandığını gösteriyor. Bu kapsamlı yaklaşım, bölgenin ulaşım ağını geleceğin ihtiyaçlarına göre şekillendirmeyi amaçlıyor.
