Barselona (Barcelona) kentinin en önemli arterlerinden biri olan ve 7,1 kilometrelik uzunluğuyla Diagonal ve Gran Vía'dan sonra üçüncü en uzun cadde unvanını taşıyan Avenida Meridiana'da (Meridiana Caddesi) devam eden kapsamlı dönüşüm projesinde sona yaklaşıldı. Kentin ana giriş kapılarından biri olan bu stratejik caddenin Felip II ile Fabra i Puig arasındaki son etabı, Barselona Belediyesi (Ajuntament de Barcelona) tarafından yürütülen çalışmalarla büyük bir ilerleme kaydetti. Nisan 2023'te başlayan bu son fazın %75'i tamamlanmış durumda ve çalışmaların bu sonbaharda bitirilmesi planlanıyor. Belediye kaynakları, projenin planlandığı gibi ilerlediğini doğruladı.
Bu dönüşüm projesi, Avenida Meridiana'yı bir "kent otobanından" çıkarıp daha insan odaklı, yeşil ve sürdürülebilir bir "sivil eksen" haline getirmeyi hedefliyor. Mevcut çalışmalar, önceki etaplarda uygulanan kriterleri devam ettirerek, daha geniş kaldırımlar ve her yönde birer şerit azaltma prensibine dayanıyor. Buna göre, caddede her iki yönde de genel trafik için ikişer şerit ve otobüsler için birer özel şerit bulunacak. Ayrıca, bisikletliler için orta refüjde çift yönlü ve ayrılmış bir bisiklet yolu inşa ediliyor. Cadde boyunca kaldırımlara yeni bitkilendirmeler yapılacak ve yaklaşık 230 yeni ağaç dikilerek 7.200 metrekarelik yeni yeşil alanlar şehre kazandırılacak. Proje kapsamında, Sagrera bölgesindeki geçişkenlik düğüm noktası ve Sagrera'daki intermodal ulaşım merkezi gibi iki özgün alan da özel olarak düzenlenecek.
Barselona Birinci Belediye Başkan Yardımcısı Laia Bonet, projenin Barselona Belediyesi'nin kent için arzu ettiği "sakinleştirme" (pacificación) türünün net bir örneği olduğunu vurguladı. Bonet, "Yayalar için daha fazla alan, dinlenme alanları, iklim acil durumuna uyum sağlamak için daha fazla yeşillik ve sürdürülebilir ulaşım için daha fazla alan yaratıyoruz" dedi. Gelecekteki ulaşım vizyonuna da değinen Bonet, Avenida Meridiana'nın "geniş ve ayrılmış bisiklet yolu ile birinci sınıf bir bisiklet aksı ve şehir içi ile şehirlerarası otobüsler için daha fazla operasyonel alan sunan bir toplu taşıma koridoru" olacağını belirtti.
Yaz Dönemi Çalışmaları ve Kent İçi Ulaşıma Etkileri
Barselona Belediyesi, yaz aylarında Felip II ile Fabra i Puig arasındaki bu önemli etapta yeni bir aşamaya geçiyor. Kentteki hareketliliğin tatiller ve okul dönemi olmaması nedeniyle azaldığı Ağustos ayında gerçekleştirilecek olmasına rağmen, bu çalışmaların kent içi ulaşım üzerinde en büyük etkiye sahip olacağı ve Barselonalıların bu yaz dönemindeki hareketliliğini en çok zorlayacak projelerden biri olacağı belediye tarafından açıklandı. Özellikle bu hafta itibarıyla, Avenida Meridiana'nın Concepción Arenal ve Riera d'Horta caddeleriyle kesişim noktalarındaki yol kaplaması çalışmaları başladı. Bu kesişim noktaları geçici olarak trafiğe kapatılacak ve Riera d'Horta ile Concepción Arenal caddeleri, çalışma alanı içinde çıkmaz sokak haline gelecek; sadece bölge sakinleri ve hizmet araçları erişebilecek. Ayrıca, Concepción Arenal Caddesi'nin Cardenal Tedeschini ile Can Ros caddeleri arasındaki yönü değiştirilecek.
Bir sonraki gün ise Avenida Meridiana'nın Dublín ve Concepción Arenal caddeleriyle kesişim noktalarında yol kaplaması çalışmaları başlayacak ve burada da trafik kısıtlamaları uygulanacak. Bu müdahale nedeniyle, Escòcia Caddesi'nden şehir dışına dönüş kapatılacak. Dublín ve Concepción Arenal caddeleri çift yönlü hale gelecek ve sadece bölge sakinleri ile hizmet araçları için erişime açık olacak. Pegàs Caddesi'ne erişim ise Portugal Caddesi üzerinden sağlanacak. Kesişim noktalarındaki yol kaplama çalışmaları Meridiana'nın ana aksını etkilemeyecek olsa da, bu hafta sonundan itibaren ana yolun şehir giriş ve çıkış yönlerindeki şeritlerinde asfaltlama çalışmaları başlayacak. Etkileri en aza indirmek ve her iki yönde de trafiği açık tutmak için çalışmalar aşamalı olarak yapılacak. Bu cumartesiden 7 Ağustos'a kadar giriş yönündeki şeritler asfaltlanacak, 8-14 Ağustos tarihleri arasında ise çıkış yönündeki şeritlerde çalışma yapılacak. Bu müdahaleler sırasında caddenin yarısı açık kalırken, kesişen yan sokaklar geçici olarak çıkmaz hale gelecek. Çalışmalar toplu taşımayı, özellikle şehirlerarası otobüsleri de etkileyecek; bu otobüsler son duraklarını Fabra i Puig'de yapacak ve Meridiana üzerinden sadece bu alanı geçen hatlar seferlerine devam edecek.
Belediye kaynakları ayrıca, kaldırımlardaki yol kaplama çalışmalarının yanı sıra, yağmur suyu birikimlerini önlemek amacıyla bekleyen drenaj çukurlarının inşaatının da devam ettiğini belirtti. Ayrıca, Pegàs Caddesi'nden Concepción Arenal/Dublín'e kadar uzanan bir kanalizasyon kolektörü bölümü rehabilite ediliyor ve La Sagrera metro istasyonunun önündeki orta refüje fotovoltaik pergola yerleştiriliyor. Projenin sonuna kadar kaldırımların asfaltlanması, La Sagrera düğüm noktasına mobilya ve çocuk oyun alanlarının kurulması, dikey işaretlemelerin yerleştirilmesi ve boyama işleri devam edecek. Ekim ayında ise, yüksek sıcaklıkların düşmesiyle birlikte, kalan ağaç ve bitkilendirme çalışmaları gerçekleştirilecek.
Yeni Meridiana Caddesi'nin Nihai Görünümü ve Gelecek Planlar
Meridiana Caddesi'nin yeniden yapılandırılan bu etabının nihai konfigürasyonu, Navas'ta oluşturulan benzer bir yapıyı yansıtacak. Cardenal Tedeschini, Pegàs, Antilles ve Olesa caddelerini kapsayan Sagrera geçişkenlik düğüm noktası, geniş bir merkezi yaya alanına sahip olacak ve bisiklet yolları her iki tarafta tek yönlü olarak konumlandırılacak. Ángeles López de Ayala bahçeleri de iyileştirilerek çocuk oyun alanları engelsiz hale getirilecek. Antilles ve Pegaso caddeleri arasında Meridiana genişletilerek daha fazla yeşillik sağlanacak. Bu alanda iki yeni yaya geçidi inşa edilecek ve toplam yaya geçidi sayısı dörde çıkacak. Ayrıca, Felip II ve Garcilaso caddeleri arasında, bölgedeki toplu taşıma bağlantısını iyileştirmek amacıyla bir intermodal alan oluşturulacak. Mevcut durumda, şehir içi ve şehirlerarası otobüs durakları ile kaldırımlardaki bisiklet yolu çakışmakta, bu da erişimi ve sirkülasyonu zorlaştırmaktaydı. Yeni alan, şehirlerarası otobüslerin diğer şehir içi otobüslerin geçişini engellemeden rahatça yolcu alıp bırakmasına olanak tanıyacak. Bunun için, şehir dışına giden yönde iki otobüs şeridi (artı iki genel trafik şeridi) oluşturulacak ve yedi ila sekiz otobüs (şehir içi ve şehirlerarası) aynı anda durabilecek.
Bağlantıyı artırmak ve intermodal alana ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla Honduras Caddesi'nde yeni bir yaya geçidi ile Martí Molins Caddesi hizasında, Sagrera Mahallesi'nin en önemli sivil akslarından biri olan Plaza de Masadas'a bağlanan bir başka yaya geçidi inşa edilecek. Ayrıca, Pegaso-Dublín ve La Jota caddeleri arasında da yaya geçitleri planlanıyor. Böylece, mevcut 9 yaya geçidi sayısı toplamda 15'e çıkarılacak ve yaya güvenliği önemli ölçüde artırılacak. Felip II ile Fabra i Puig arasındaki etabın tamamlanmasıyla, Avenida Meridiana'nın neredeyse üç kilometrelik kısmı dönüşümden geçmiş olacak. Geriye kalan son etap ise Fabra i Puig ile Puente de Sarajevo (Saraybosna Köprüsü) arası. Belediyenin Şehircilikten Sorumlu Başkan Yardımcısı, bu dönemde 3. fazın (Fabra i Puig'den Saraybosna Köprüsü'ne kadar) ön projesinin hazırlanacağını ve Avenida Meridiana'nın Vallbona'ya kadar olan kısmının ön etütlerinin de yapılacağını belirtti.
Meridiana'nın Dönüşümünün Arka Planı ve Kentleşme Vizyonu
Avenida Meridiana'nın dönüşüm projesi, 2018 yılında Glòries ile Mallorca arasındaki ilk etapla başlamıştı. Ardından Navas de Tolosa ve Josep Estivill'e kadar uzatılan proje, geçtiğimiz yıl Nisan ayında Felip II ile Fabra i Puig arasındaki son büyük etaba ulaşmıştı. Tarihsel olarak, mahalle dernekleri bu caddenin günde 100.000'den fazla aracın geçtiği bir "kent otobanı" gibi işlev gördüğünü, l'Eixample (Eixample), Sant Martí, Sant Andreu ve Nou Barris gibi bölgelerdeki bazı mahalleleri böldüğünü ve ciddi hava kirliliği ile gürültü sorunlarına yol açtığını sıkça dile getirmişti. Barselona Belediyesi, bu sorunlara son vermek ve Avenida Meridiana'yı hem kent için hem de çevresindeki mahallelerde yaşayan sakinler için bir "sivil eksen" haline getirmek amacıyla bu kapsamlı dönüşüm projesini başlatmıştı. Bu vizyon, Barselona'nın daha yaşanabilir, sürdürülebilir ve insan odaklı bir kent olma hedefinin önemli bir parçasıdır.
Meridiana Caddesi'nin dönüşümü, Barselona'nın genel kentsel dönüşüm stratejilerinin bir yansımasıdır. Şehir, son yıllarda Superilla (Süper Blok) projeleri ve yeşil koridorlar oluşturma gibi inisiyatiflerle araç trafiğini azaltmayı, yaya alanlarını artırmayı ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı dirençli bir kent yapısı oluşturmayı hedeflemektedir. Meridiana projesi de bu büyük resmin önemli bir parçası olarak, sadece bir yolun yenilenmesinden öte, kent sakinlerinin yaşam kalitesini artıran, çevresel sürdürülebilirliği destekleyen ve toplumsal entegrasyonu güçlendiren bir model sunmaktadır. Tamamlandığında, Avenida Meridiana, Barselona'nın modern, çevre dostu ve insan merkezli kent vizyonunun sembollerinden biri haline gelecektir.
