Barselona'nın merkezinde, Josep Tarradellas Barselona-El Prat Havalimanı'nın tartışmalı genişletme projesine karşı binlerce kişi Pazar günü bir araya gelerek güçlü bir protesto gösterisi düzenledi. Guardia Urbana'ya (Belediye Polisi) göre yaklaşık 5.500 kişinin katıldığı eylemde, projenin iklim krizini derinleştireceği ve şehrin zaten mücadele ettiği aşırı turizmi daha da kötüleştireceği endişeleri dile getirildi. Zeroport platformu tarafından iki yüzden fazla çevreci, mahalle, sosyal ve sendikal kuruluşun desteğiyle düzenlenen gösteri, Katalan siyasetinde önemli bir yer tutan ERC (Katalonya Cumhuriyetçi Solu), Comuns (Ortaklar) ve CUP (Halk Birliği Adaylığı) gibi partiler tarafından da desteklendi. Bu protesto, İspanya Bakanlar Kurulu'nun havalimanı için milyarlarca avroluk yatırım öngören DORA III planını onaylamasından sadece günler sonra gerçekleşti.
Hükümetin onayladığı DORA III (Havaalanı Düzenleme Belgesi III) planı, Aena'nın (İspanya Havaalanları ve Hava Seyrüsefer Kurumu) 2027-2031 yılları arasında El Prat de Llobregat'taki (Barselona) havalimanına 1,76 milyar Euro'luk bir yatırım yapmasını öngörüyor. Önümüzdeki on yıl içinde ise toplam yatırımın 3,2 milyar Euro'ya ulaşması bekleniyor. Bu yatırımın büyük bir kısmı, mevcut T1 ve T2 terminallerinin yeniden yapılandırılması, T2 terminalinin ve otoparklarının iyileştirilmesi gibi altyapı çalışmalarına ayrılacak. Ancak, projenin en tartışmalı kısmı olan denize en yakın 06R/24L pistinin fiziksel genişletilmesi ve yeni bir uydu terminali inşası, belgenin kapsamı dışında tutulmuş durumda.
Yine de DORA III belgesi, olası bir genişletmenin ön hazırlık çalışmaları ve çevresel telafiler için 191 milyon Euro'luk bir bütçe içeriyor. Bu durum, projenin tamamen rafa kalkmadığı, aksine gelecekteki bir genişletme için zemin hazırlandığı yorumlarına yol açıyor. Protestocular ve çevreci gruplar, bu genişletmenin Llobregat Nehri deltasının koruma altındaki hassas ekosistemini ciddi şekilde tehdit edeceğini belirtiyor. Delta, Avrupa Birliği'nin Natura 2000 ağı içinde yer alan önemli bir kuş yaşam alanı ve biyolojik çeşitlilik açısından kritik bir bölge. Herhangi bir yapılaşma veya genişletme, bu eşsiz doğal mirasa geri dönülemez zararlar verebilir.
Passeig de Gràcia ile Aragó Caddesi'nin kesişim noktasında başlayan ve Sant Jaume Meydanı'nda olaysız sona eren yürüyüşte, "Genişlemeye Hayır. Ne Şimdi Ne de Asla" pankartının arkasında politikacılar Jessica Albiach (Comuns), Diana Riba (ERC) ve Laure Vega (CUP) da yer aldı. Yüzden fazla bisikletli ve Baix Llobregat (Aşağı Llobregat) bölgesinden gelen iki traktörün de katıldığı gösteride, Zeroport sözcüsü Jaume Osete, havalimanı genişletme projesine karşı muhalefetin her yıl arttığını vurguladı. Osete, projenin hayata geçirilmesi halinde Barselona'ya yılda 10 ila 15 milyon ek turistin geleceğini öne sürdü.
Osete, bu durumun Barselona'da zaten zirveye ulaşmış olan konut krizini daha da derinleştireceğini ve tarihin en sıcak yazının yaşandığı bir dönemde iklim krizini ağırlaştıracağını ifade etti. Zeroport platformunun yaptığı araştırmalar, havalimanının genişletilmesinin mevcut emisyonlarını yüzde kırk oranında artıracağını ve Llobregat Nehri deltasındaki tarımsal faaliyetler üzerindeki baskıyı daha da artıracağını gösteriyor. Barselona, son yıllarda aşırı turizmin getirdiği zorluklarla mücadele eden şehirlerden biri. Artan turist sayısı, yerel halk için konut fiyatlarını yükseltiyor, yaşam kalitesini düşürüyor ve şehrin kültürel dokusunu değiştiriyor. Bu nedenle, havalimanı genişletmesinin turizm kapasitesini daha da artırması, şehrin sürdürülebilirliği açısından ciddi endişelere yol açıyor.
El Prat Havalimanı Genişletme Tartışmalarının Arka Planı ve Bağlamı
El Prat Havalimanı, İspanya'nın ikinci, Avrupa'nın ise en işlek havalimanlarından biri olup, Catalunya (Katalonya) ekonomisi için hayati bir ulaşım ve ticaret kapısı konumundadır. Yaklaşık 50 milyon yolcu kapasitesiyle bölgenin uluslararası bağlantılarını sağlayan bu tesisin kapasitesinin artırılmasına yönelik tartışmalar, yıllardır Barselona'nın siyasi ve sosyal gündeminin önemli bir parçası olmuştur. Bu, sadece bir altyapı projesi olmaktan öte, ekonomik büyüme modelleri, çevresel sürdürülebilirlik ve şehir yaşam kalitesi arasındaki karmaşık bir denge arayışını temsil etmektedir.
Genişletme projesi, ilk olarak 2021 yılında gündeme gelmiş ve o dönemde de büyük protestolarla karşılaşmıştı. Guardia Urbana'ya göre yaklaşık 10.000 kişinin katıldığı o zamanki gösteriler, projenin rafa kaldırılmasına neden olmuştu. Ancak, pandemi sonrası toparlanma sürecinde ve Avrupa Birliği fonlarının da etkisiyle, proje yeniden masaya yatırıldı. Hükümet ve Aena, genişletmenin Katalonya'nın uluslararası rekabet gücünü artıracağını ve yeni istihdam olanakları yaratacağını savunurken, çevreci gruplar ve sol partiler, kısa vadeli ekonomik kazançların uzun vadeli çevresel ve sosyal maliyetleri aşacağını belirtiyor. Llobregat deltası, sadece biyolojik çeşitliliğiyle değil, aynı zamanda tarımsal üretimiyle de Barselona için önemli bir değer taşımaktadır. Bu bölgenin tahrip edilmesi, hem ekolojik dengeyi bozacak hem de yerel tarımı olumsuz etkileyecektir.
Gelecek Senaryoları ve Küresel İkilem
DORA III planının onaylanması, havalimanı genişletme tartışmalarında yeni bir aşamayı işaret ediyor. Her ne kadar belgede pistin fiziksel genişletilmesi açıkça yer almasa da, ön hazırlık için ayrılan bütçe ve siyasi irade, projenin gelecekte yeniden gündeme gelebileceğini gösteriyor. Barselona'daki bu durum, dünya genelinde birçok büyük şehrin karşılaştığı temel bir ikilemi yansıtıyor: ekonomik kalkınma hedeflerini çevresel sürdürülebilirlik ve yerel halkın yaşam kalitesiyle nasıl uzlaştırabiliriz? Bu tartışmalar, sadece İspanya veya Avrupa ile sınırlı kalmayıp, küresel çapta büyük altyapı projelerinin çevresel ve sosyal etkileri konusunda benzer endişelerin dile getirildiği birçok ülkenin gündeminde yer alıyor.
Genişleme projeleri genellikle ekonomik büyüme ve istihdam vaatleriyle desteklenirken, çevreciler ve sivil toplum kuruluşları, doğal yaşam alanlarının tahribatı, karbon emisyonlarının artışı ve yerel halk üzerindeki olumsuz etkiler konusunda uyarılar yapıyor. Barselona'daki El Prat örneği, küresel ölçekte şehirlerin ve ülkelerin karşı karşıya kaldığı bu karmaşık dengenin bir başka göstergesi niteliğinde. Projenin geleceği, Katalonya'daki siyasi dinamikler, halkın baskısı ve çevresel kaygıların ne kadar ciddiye alınacağıyla yakından ilişkili olacak. Bu olay, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için sadece ekonomik göstergelerin değil, aynı zamanda ekolojik ve sosyal faktörlerin de eşit derecede önem taşıdığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
