Barselona, sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refah odaklı ekonomiye verdiği önemi bir kez daha gözler önüne seriyor. Ajuntament de Barcelona (Barselona Belediyesi), "Sosyal ve Dayanışmacı Ekonomiyi Güçlendiriyoruz 2026" (Enfortim l’ESS 2026) başlıklı yeni bir hibe programı için başvuru sürecini resmen başlattı. Bu önemli girişim, #ESSBCN2030 Stratejisi kapsamında sosyal ve dayanışmacı ekonomiyi (ESS) güçlendirmeyi ve sektör içi işbirliğini teşvik etmeyi amaçlıyor. Barselona'daki sosyal girişimler, kooperatifler, dernekler ve vakıflar, projeleri için 2 Mart 2026 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında başvurularını iletebilecekler.
Belediye tarafından açıklanan bu hibe çağrısı, Barselona'nın kentsel gelişim vizyonunda sosyal ve dayanışmacı ekonominin merkezi bir rol oynadığının altını çiziyor. Program, sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda sosyal adaleti, çevresel sürdürülebilirliği ve demokratik katılımı da önceliklendiren projelere destek olmayı hedefliyor. Bu sayede, kentte daha kapsayıcı ve dirençli bir ekonomik modelin inşa edilmesi amaçlanıyor.
Hibe programı kapsamında değerlendirilecek projeler, geniş bir yelpazeyi kapsayacak. Yeni iş modellerinin geliştirilmesi, dijitalleşmeye adaptasyon, döngüsel ekonomiye katkı sağlayan girişimler, dezavantajlı grupların istihdamına yönelik projeler ve yerel toplulukların güçlendirilmesine odaklanan yenilikçi fikirler öncelikli alanlar arasında yer alıyor. Barselona Belediyesi, bu desteklerle ESS ekosisteminin daha da sağlamlaşarak kentin ekonomik çeşitliliğine ve dayanıklılığına önemli katkılar sunmasını bekliyor.
Sosyal ve Dayanışmacı Ekonomi (ESS) Nedir ve Neden Önemli?
Sosyal ve Dayanışmacı Ekonomi (ESS), kâr maksimizasyonundan ziyade insanları ve gezegeni merkeze alan, demokratik yönetim ilkeleriyle işleyen bir ekonomik modeldir. Kooperatifler, dernekler, vakıflar, sosyal girişimler ve karşılıklı yardım kuruluşları gibi yapıları içerir. ESS'nin temel prensipleri arasında sosyal ve çevresel sorumluluk, yerel kalkınmaya katkı, şeffaflık, katılımcılık ve gelir dağılımında adalet bulunur. Bu model, özellikle ekonomik kriz dönemlerinde ve toplumsal eşitsizliklerin arttığı durumlarda alternatif ve sürdürülebilir çözümler sunma potansiyeliyle öne çıkar.
İspanya ve özellikle Katalonya bölgesi, ESS alanında Avrupa'nın önde gelen merkezlerinden biridir. Uzun yıllara dayanan kooperatifçilik geleneği ve güçlü sivil toplum yapısı sayesinde, ESS burada köklü bir yapıya sahiptir. Barselona, bu alandaki öncü şehirlerden biri olarak, ESS'yi stratejik bir kalkınma aracı olarak benimsemiştir. Şehirde binlerce ESS kuruluşu faaliyet göstermekte, on binlerce kişiye istihdam sağlamakta ve yerel ekonomiye milyarlarca Euro'luk katkı sunmaktadır. Bu kuruluşlar, gıda üretiminden enerjiye, bakımdan kültüre kadar pek çok sektörde yenilikçi ve kapsayıcı çözümler üretmektedir.
Türkiye'de de son yıllarda sosyal ekonomi ve sosyal girişimcilik kavramlarına olan ilgi artmaktadır. Kooperatifçilik, vakıf ve dernek geleneği Türkiye'de de güçlü olmakla birlikte, modern anlamda sosyal girişimciliğin ve ESS'nin potansiyelinin tam olarak değerlendirilmesi için benzer destek mekanizmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Kalkınma ajansları ve bazı belediyeler tarafından sağlanan destekler bulunsa da, Barselona örneğindeki gibi bütüncül ve stratejik yaklaşımlar, Türkiye'deki sosyal ekonominin gelişimine ivme kazandırabilir.
#ESSBCN2030 Stratejisi ve Barselona'nın Vizyonu
"Enfortim l’ESS 2026" hibe programı, Barselona Belediyesi'nin 2030 yılına kadar sosyal ve dayanışmacı ekonomiyi kentin ana ekonomik motorlarından biri haline getirmeyi hedefleyen #ESSBCN2030 Stratejisi'nin önemli bir parçasıdır. Bu strateji, Barselona'yı daha adil, sürdürülebilir ve demokratik bir şehir yapma vizyonunu taşır. ESS'nin sadece ekonomik bir sektör olmakla kalmayıp, aynı zamanda toplumsal dönüşümün ve inovasyonun da itici gücü olduğuna inanılmaktadır.
Strateji, ESS kuruluşlarının kapasitesini artırmayı, finansmana erişimlerini kolaylaştırmayı, yeni işbirliği modelleri geliştirmeyi ve kamu alımlarında ESS'ye öncelik vermeyi öngörmektedir. Bu kapsamda açılan hibe çağrıları, ESS kuruluşlarının yenilikçi projelerini hayata geçirmelerine, dijital ve yeşil dönüşümlerini sağlamalarına ve daha fazla istihdam yaratmalarına olanak tanımaktadır. Barselona, bu tür politikalarla, küresel ekonomik dalgalanmalara karşı daha dayanıklı, yerel ihtiyaçlara duyarlı ve toplumsal faydayı ön planda tutan bir ekonomik model inşa etme yolunda ilerlemektedir. Bu yaklaşım, diğer Avrupa şehirleri ve küresel çapta benzer hedeflere sahip kentler için de ilham verici bir örnek teşkil etmektedir.
