Katalonya'nın önde gelen bağımsızlık yanlısı sivil toplum kuruluşu Assemblea Nacional Catalana (ANC), Katalonya Ulusal Günü olan Diada 2026 için Barselona, Girona ve Amposta şehirlerinde eş zamanlı gösteriler düzenleyeceğini duyurdu. Her yıl 11 Eylül'de kutlanan ve Katalan bağımsızlık hareketinin en önemli sembollerinden biri olan Diada, bu yıl da Katalan kimliğini ve bağımsızlık taleplerini sokaklara taşıyacak. ANC tarafından Salı günü yapılan açıklamaya göre, Barselona'daki ana yürüyüşler farklı noktalardan başlayarak kentin kalbi Plaça de Catalunya'da (Katalonya Meydanı) birleşecek ve burada siyasi bir etkinlik gerçekleştirilecek.
Bu yılki Diada kutlamalarının, son yıllarda olduğu gibi merkeziyetçi olmayan bir yaklaşımla üç farklı şehirde düzenlenmesi dikkat çekiyor. Barselona'da halkın büyük bir kısmını bir araya getirecek ana kol, Casanova Caddesi ile Gran Via (Büyük Cadde) kesişiminden hareket edecek. Gençlik kolu ise Plaça de la Catedral'den (Katedral Meydanı) yola çıkarak, tüm katılımcıların Plaça de Catalunya'da buluşmasıyla zirveye ulaşacak. Bu strateji, bağımsızlık hareketinin sadece Barselona ile sınırlı olmadığını, Katalonya'nın farklı bölgelerinden de geniş bir destek gördüğünü vurgulamayı amaçlıyor.
Diada'nın Tarihi ve Katalan Bağımsızlık Hareketi
Diada Nacional de Catalunya (Katalonya Ulusal Günü), Katalan halkı için derin tarihi ve kültürel bir anlam taşır. 11 Eylül tarihi, 1714 yılında İspanya Veraset Savaşı sırasında Barselona'nın Bourbon Hanedanı'nın güçleri tarafından ele geçirilmesi ve Katalonya'nın özerkliğinin sona ermesiyle sonuçlanan kuşatmanın son gününü anmaktadır. Bu olay, Katalanların kendi kurumlarını ve yasalarını kaybetmelerinin sembolü haline gelmiştir. Günümüzde Diada, geçmişin acı hatıralarını anarken, aynı zamanda Katalan kimliğinin, dilinin ve kültürünün direnişini ve bağımsızlık taleplerini dile getirme platformu olarak işlev görmektedir.
Katalonya bağımsızlık hareketi, özellikle 21. yüzyılın başlarından itibaren ivme kazanmış ve 2017'deki tartışmalı bağımsızlık referandumu ile uluslararası gündeme oturmuştur. O dönemde yaşanan siyasi gerilimler, referandumu düzenleyen Katalan liderlerinin yargılanması ve birçoğunun hapse girmesiyle sonuçlanmıştı. Son dönemde İspanya hükümeti tarafından çıkarılan Af Yasası (Ley de Amnistía), bu liderler üzerindeki cezaları kaldırmayı hedeflese de, bağımsızlık yanlısı partiler ve sivil toplum kuruluşları tam bağımsızlık hedeflerinden vazgeçmiş değil. ANC gibi kuruluşlar, Diada gibi büyük etkinliklerle taleplerini canlı tutmaya devam ediyor.
Desantralizasyonun Anlamı ve Katılım Beklentileri
ANC'nin Diada gösterilerini Barselona'nın yanı sıra Girona ve Amposta'da da düzenleme kararı, stratejik bir öneme sahiptir. Girona, Katalonya'nın bağımsızlık yanlısı hareketinin en güçlü kalelerinden biri olarak bilinirken, Amposta Terres de l'Ebre (Ebro Deltası) bölgesinde yer almaktadır. Bu bölge, genellikle Barselona merkezli politikalardan kendini dışlanmış hisseden bir coğrafya olarak görülür. Amposta'nın dahil edilmesi, bağımsızlık hareketinin Katalonya'nın tüm bölgelerinden destek gördüğünü ve bölgesel farklılıkları kucakladığını gösterme çabası olarak yorumlanabilir. Bu desantralizasyon, katılımı artırmanın yanı sıra, hareketin tabanını genişletme amacını da taşımaktadır.
Geçmiş Diada kutlamaları, yüz binlerce hatta bir milyonu aşkın insanı Barselona sokaklarına çekerek bağımsızlık hareketinin gücünü gözler önüne sermişti. Örneğin, 2012'den 2019'a kadar olan dönemde, Diada gösterileri sürekli olarak yüksek katılımla gerçekleşmiş, özellikle 2014 ve 2015 yıllarında katılımcı sayısı resmi olmayan tahminlere göre 1,5 milyonu aşmıştı. Bu gösteriler, Katalan siyasetçileri üzerinde büyük bir baskı oluşturarak bağımsızlık yanlısı politikaların şekillenmesinde önemli rol oynamıştı. Bu yılki gösterilerin, Af Yasası'nın getirdiği yeni siyasi ortamda nasıl bir katılım ve etki yaratacağı merak konusu. ANC, bu gösterilerle bağımsızlık talebinin hâlâ güçlü ve kararlı olduğunu hem İspanya merkezi hükümetine hem de uluslararası kamuoyuna bir kez daha göstermeyi hedefliyor.
Diada 2026, Katalonya'nın siyasi geleceği açısından kritik bir dönemeçte gerçekleşecek. İspanya merkezi hükümeti ile Katalan özerk yönetimi arasındaki ilişkiler, Af Yasası'nın uygulanması ve olası yeni bir referandum tartışmalarıyla şekillenirken, bağımsızlık yanlısı sivil toplum kuruluşları sokaklardaki varlıklarını sürdürmenin önemine inanıyor. Bu gösteriler, Katalan halkının kendi kaderini tayin etme arzusunu ifade etmesi ve siyasi liderlerine bağımsızlık hedefine ulaşma yolunda baskı yapması için bir fırsat sunmaktadır. Diada, sadece bir anma günü olmaktan öte, Katalan siyasetinin nabzını tutan ve bağımsızlık hareketinin gücünü gösteren dinamik bir platform olmaya devam edecektir.
